Sherlock, Da Vinci a'r Doctor

Edward Thomas: Yn gwireddu breuddwyd trwy ymweld ag un o leoliadau y ffilm Grease yn LA
Image caption Edward Thomas: Yn gwireddu breuddwyd trwy ymweld ag un o leoliadau y ffilm Grease yn LA

Mae Edward Thomas wedi gweithio fel cynllunydd ar nifer o gynyrchiadau S4C yn y gorffennol, ond nawr mae wedi symud o fod yn un o'r cynllunwyr teledu a theatr gorau ym Mhrydain, i fod yn un o'n cynhyrchwyr ffilm a theledu mwyaf llwyddiannus.

Cafodd Cymru Fyw sgwrs gyda'r gŵr o Gastell-nedd aeth o fod yn gynllunydd 'Jacpot' i berchen ar stiwdio deledu enfawr Bay Studios ar gyrion Abertawe:


Sut ddechreuaist ti yn y diwydiant teledu?

"Fy swydd gyntaf ar ôl graddio mewn coleg celf oedd cynllunio ar gyfer English National Opera, yn gweithio fel cynorthwy-ydd i'r cynllunydd enwog Sally Jacobs, yn cynllunio set ar gyfer perfformiad o 'Turandot' yn y Wembley Arena. Roedd hwn yn gynhyrchiad enfawr mewn lleoliad enfawr gydag eliffantod - the works.

"Yn y coleg, o'n i wastad wedi ffafrio cynyrchiadau mawr, ac roedd pob un prosiect ro'n i'n ei wneud ar raddfa enfawr. Ro'n i'n gweld hi'n anodd meddwl ar raddfa lai, fwy realistig, ac mae'n siŵr dyna beth wnaeth apelio at Sally.

"Ond mewn ffordd, ac efallai'n ddigon ffodus, ar ôl y profiad yma penderfynais i na fyddwn i'n gweithio yn y theatr eto, achos fyddai dim byd arall yn medru cymharu o ran graddfa a maint.

"Felly am sbel, es i weithio ym myd hysbysebu cyn cwrdd â chynhyrchydd oedd yn gweithio ar ddrama ar gyfer cwmni teledu Agenda (Tinopolis erbyn hyn) yn Abertawe.

"Drama fach gyda phrin dim cyllideb, ond roedd hyn yn gyflwyniad i fi i fyd nad o'n i'n gwybod llawer amdano, sef teledu Cymraeg a Chymreig.

"Roedd yn eithaf exciting a felly wnes i fwrw prentisiaeth ar raglenni cwis fel 'Jacpot' a rhaglen 'Heno' ac amryw o ddramâu ar gyfer S4C."

Mi aethost ti wedyn am chwe blynedd i weithio i'r diwydiant yn Ne Affrica cyn sylwi ar hap ar stori yn y papur lleol tra'n ymweld â dy rieni nôl yng Nghymru...

"Ie, roedd yr 'Evening Post' yn sôn am y ffaith eu bod nhw'n bwriadu atgyfodi 'Doctor Who'. O'n i'n credu fod hynna'n swnio fel prosiect difyr ac felly dyma fi'n anfon CV, a rhyw ffordd llwyddo i gael cyfweliad.

Image caption Gyda Russell T. Davies ar ddiwrnod olaf ffilmio 'Torchwood'

"Pan wnes i gwrdd â Russell T. Davies gyntaf, oedd e'n meddwl bod fi'n dweud celwydd achos doedd e'n methu credu fod yna gynllunydd cynhyrchu o Abertawe doedd e heb glywed amdano.

"Ond wrth gwrs, ro'n i wedi bod yn Ne Affrica ers chwe mlynedd a felly doedd dim track record 'da fi o gwbl. Ond mewn ffordd wnaeth hynny helpu, achos roedd Russell a Julie Gardner (Pennaeth Drama BBC Cymru ar y pryd) yn chwilio am edrychiad gwahanol, a gan fod Doctor Who hefyd yn dipyn o brosiect, gyda phenodau o wahanol gyfnodau mewn hanes, roedd fy nghefndir mewn ffilmiau o fantais.

"Felly dyna lle oeddwn i... yn gynllunydd ar Doctor Who, ond doedd dim un ohonon ni'n barod am lwyddiant enfawr y gyfres. Ond diolch amdano, achos fe wnaeth y llwyddiant esgor ar 'Torchwood' a 'The Sarah Jayne Adventures' ac o hynny, 'Sherlock'."

Ond beth aeth trwy dy feddwl pan glywaist ti eu bod nhw'n meddwl gwneud fersiwn o straeon Sherlock Homes yn y presennol?

"Wel dywedodd Steven Moffat wrtha' i am y syniad yn ystod un o ddigwyddiadau BAFTA yn Llundain ac roedd Mark Gatiss, y cyd sgriptiwr yna hefyd. Roedd y syniad o osod y ditectif yn y presennol yn apelio'n syth.

"Roedd yn gyfle i uno steil y cyfnod gyda dulliau plismona heddiw yn un gwefreddiol ac mi ddeallais yn syth yr hyn oedden nhw eisiau.

"Fel cynllunydd, doedden i ddim eisiau ei wneud fel cynhyrchiad period achos roedd hynny wedi ei wneud o'r blaen."

Sut felly y daeth y naid o gynllunio i gynhyrchu?

"Symudodd Julie Gardner i weithio i BBC Worldwide yn America. Roedd hi'n gweithio 'da gŵr o'r enw David Goyer, oedd wedi sgriptio 'Blade', 'Batman' a 'Superman' ac yn paratoi cynhyrchiad o'r enw 'Da Vinci's Demons'.

Image caption Adeiladu set 'Da Vinci's Demons' yn Abertawe

"Dwyrain Ewrop oedd y lleoliad gwreiddiol gyda actorion o'r DU. Ro'n i'n credu fod hyn braidd yn rhyfedd felly gynigiodd Julie a fi Cymru fel lleoliad, oherwydd llwyddiant cyfresi fel Doctor Who.

"Ro'n i yn sicr byddai adeilad hen ffatri Ford yn Abertawe yn berffaith ac yn ddigon mawr i ddal cynhyrchiad enfawr fel roedd 'Da Vinci's Demons' yn mynd i fod. Trwy lwc, cytunodd y cwmni cynhyrchu a dyna fel oedd hi.

"Pan ddaeth y lês â'r gyfres i ben ar ôl tair blynedd, ro'n i'n teimlo trueni, ar ôl gwario gymaint o amser ag arian yn adnewyddu'r adeilad, fod popeth yn dod i ben. Felly, wnes i benderfynu cadw'r lês a nawr rwy'n ceisio denu cynyrchiadau o dros y byd i ddod i weithio yma yng Nghymru.

"Ers hynny rwy' wedi cyd-gynhyrchu 'Jack to a King', ffilm am lwyddiant clwb pêl-droed Abertawe. Roedd e'n wefr cael g'neud hynny a finne wedi bod yn fan am gymaint o amser."

Image caption Chi'n gwybod eich bod chi wedi cyrraedd pan chi'n gweld bws gyda hysbysed eich cynhyrchiad ar ei ochr ar 'Sunset Boulevard'

Pa mor anodd yw hi i ddenu gwaith ffilm a theledu i Gymru?

"Wel, dyma'r gofod ffilmio dan do mwyaf yn y byd o bell ffordd. Mae'n 265,000 troedfedd sgwâr o stiwdio, ac felly mae angen cynhyrchiad mawr i'w lenwi.

"Yn ffodus, oherwydd cefndir drama Cymru, erbyn hyn mae'n bosib denu gwaith o dros y byd yma. Yn ddigon eironig, mae'n haws cael cynhyrchwyr o Los Angeles i ystyried dod yma i weithio nag ydy hi i ddenu cynhyrchwyr o Lundain!

"Ar hyn o bryd mae cyfres o'r enw 'The Collection' yn ffilmio yma sydd wedi ei lleoli yn Paris yn y '40au a'r gamp yw i ddenu mwy o raglenni fel hyn yma.

"Gyda phob cynhyrchiad sy'n dod yma, ni'n dechrau trwy ffonio'r technegwyr lleol er mwyn cadw'r gwaith a'r arian yma yng Nghymru. Ry'n ni hefyd, trwy brosiect Adjacent Education, yn rhoi cyfle i ddisgyblion a myfyrwyr ysgolion a cholegau lleol i ddod mewn i'r stiwdio a chymryd rhan mewn gweithdai, fel cyflwyniad i'r diwydiant ffilmiau.

"Mae Cymru'n safle ddelfrydol i gynhyrchu ffilmiau a theledu, ond rhaid i ni stopio edrych ar ein diwydiant fel un lleol, ar gyfer un sector yn unig, a dechrau ystyried yr hyn sydd gyda ni fel adnodd byd eang, a gweithredu fel hynny i ddenu cynyrchiadau yma o bob rhan o'r byd.

"Ydw, dwi dal yn meddwl ar raddfa fawr!"