Ysgolion allan o fesurau arbennig yn Nhorfaen

Disgyblion Image copyright Thinkstock

Mae mesurau arbennig wedi cael eu codi oddi ar gyngor yn ne Cymru ar ôl i ysgolion ddangos eu bod wedi gwneud "cynnydd digonol".

Cafodd adran addysg Cyngor Torfaen ei roi mewn mesurau arbennig yn Chwefror 2013 gan y corff arolygu addysg, Estyn.

Roedd hyn o ganlyniad i ddiffyg cynnydd mewn safonau yn dilyn arolygiad yn 2011, lle amlygwyd nifer o ddiffygion difrifol.

Mae archwiliadau ychwanegol wedi eu gwneud wedi hynny, ac mae'r camau angenrheidiol wedi eu cymryd er mwyn caniatáu i'r mesurau gael eu codi ddydd Gwener.

Pan gafodd yr adran ei roi mewn mesurau arbennig yn 2013, Torfaen oedd y chweched cyngor yng Nghymru i gael eu rhoi dan fesurau o'r fath.

Mae Ynys Môn, Blaenau Gwent, Sir Benfro, Sir Fynwy a Merthyr Tudful wedi bod yn destun ymyrraeth debyg, ac o blith y cynghorau, dim ond Merthyr Tudful sy'n parhau i fod dan fesurau arbennig.

Saith argymhelliad

Mewn llythyr at brif weithredwr Cyngor Torfaen, Alison Ward, dywedodd cyfarwyddwr cynorthwyol Estyn, Clive Phillips bod yr arolygwyr wedi edrych ar saith argymhelliad gafodd eu gwneud o arolygiadau yn 2011 a 2013.

Dywedodd bod angen i'r cyngor "godi safonau mewn ysgolion uwchradd a gwneud mwy i'r disgyblion sydd ddim yn mynd ymlaen i ddod o hyd i swyddi neu hyfforddiant".

Hefyd, fe gafodd yr awdurdod eu beirniadu ar safonau lefelau TGAU.

Dywedodd yr adroddiad fod dros hanner yr ysgolion yn y chwarter isaf ar gyfer perfformiad yn y pynciau craidd, sef Cymraeg, mathemateg, gwyddoniaeth a Saesneg.

Image copyright Thinkstock

Ar ôl i'r adran gael ei roi mewn mesurau arbennig, fe orchmynnodd Llywodraeth Cymru fod bwrdd yn cael ei greu i gefnogi a chraffu ar y cyngor wrth geisio adfer y problemau.

Dywedodd Mr Phillips yn ei lythyr at y cyngor fod aelodau etholedig a'r bwrdd adfer wedi "gweithio'n dda gyda'i gilydd" i wella'r meysydd hyn.

Ychwanegodd: "O ganlyniad, mae Prif Arolygydd Ei Mawrhydi dros Addysg a Hyfforddiant yng Nghymru o'r farn nad yw'r awdurdod angen mesurau arbennig."