Cwest: Tad yn 'beio'i hun'

Cyhoeddwyd
ffynhonnell y llunTeulu Laura Newlands

Clywodd cwest yn Rhuthun ddydd Llun fod tad merch 15 oed yn "beio'i hun" am ei marwolaeth.

Bu farw Laura Newlands o'r Rhyl ar 8 Awst 2011 yn ei chartref yn 2 Sandfield Place.

Roedd wedi cymryd meddyginiaeth oedd Mr Newlands yn ei gymryd i ddelio â phryder.

Dywedodd ei thad, Andrew Newlands, nad oedd wedi gwrando ar ei ferch ac y dylai fod wedi cuddio'i feddyginiaeth gan fod gan Laura "feddyliau hunanladdol."

'Fy mai i'

Disgrifiodd Mr Newlands fel yr aeth ei wraig i ystafell wely eu merch rhwng 15:00 a 16:00 ar ôl noson ei marwolaeth, gan nad oedden nhw wedi ei chlywed hi'n symud.

"Roeddwn yn gwybod yn syth ei bod wedi marw," meddai.

Pan ofynnodd y crwner, John Gittins, os y byddai wedi gallu gwneud mwy i ddiogelu Laura drwy gadw'i feddyginiaeth, dywedodd y tad y byddai wedi gorfod rhoi popeth dan glo.

"Dyna'n union y byddwn i wedi'i wneud," meddai'r crwner.

Ychwanegodd Mr Newlands: "Dylwn i fod wedi gwneud mwy. Rwy'n teimlo bod ychydig o fai arna' i am beidio gwrando arni.

"Rwy wedi cael llawer o amser i feddwl am hyn. Rwy wedi beio fy hun llawer o weithiau.

"Fy mai i oedd o."

Magwraeth 'anodd'

Dywedodd Mr Newlands mai fo oedd yn gofalu am Laura yn bennaf oherwydd problemau iechyd meddwl ei mam. Roedd y teulu'n wreiddiol o Doncaster, a symudon nhw i'r Rhyl pan oedd Laura yn 10 oed.

Buon nhw'n rhannu tŷ gyda theulu arall am 18 mis i ddwy flynedd. Roedd naw person mewn tŷ tair ystafell.

"Roedd yn anodd," meddai Mr Newlands. Dywedodd nad oedd yn sicr sut y deliodd Laura gyda'r sefyllfa "am ei bod wastad yn dawel ac yn cadw i'w hun."

Soniodd hefyd am ei broblemau alcohol. Dywedodd y byddai'n dechrau yfed am 10:00 yn y cyfnod pan ddechreuodd Laura yn yr ysgol uwchradd.

'Pigo ar Laura'

Dywedodd Mr Newlands fod plant eraill yn "pigo ar Laura" o flaen athro yn y dosbarth, ac nad oedd yr athro'n gwneud unrhywbeth am y mater.

Yn hwyrach, cafodd Laura'r cyfle i adael yr ysgol bum munud yn fuan er i osgoi plant eraill, ond dywedodd nad oedd hyn wedi newid y sefyllfa.

Dywedodd ei fod yn credu nad oedd hyn yn ddigon.

Ychwanegodd y byddai Laura'n gwneud esgusodion i beidio mynd i'r ysgol, ond dywedodd ei fod yn mynnu ei bod yn mynd, gan mai dyma'r gyfraith.

'Meddyliau hunanladdol'

Daeth y Gwasanaethau Cymdeithasol i ymwneud â'r teulu pan oedd Laura'n 12, pan redodd Laura i ffwrdd i Doncaster. Ym mis Mai 2011, fe wnaethon nhw gais i gael mynd â Laura at y meddyg.

Gofynnodd y crwner wrth Mr Newlands: "Ddywedon nhw pam?"

"Dim go iawn. Fe sonion nhw rywbeth am feddyliau hunanladdol," meddai, gan ychwanegu fod clywed hynny'n sioc iddo.

Cafodd Laura ei chludo i Ysbyty Glan Clwyd. Wedi hynny, aeth hi i aros gyda'i theulu yn Doncaster am tua mis. Dywedodd Mr Newlands na aethon nhw i weld Laura yno fel ei bod "yn cael y mis i glirio'i phen."

Dychwelodd Laura i'r Rhyl ar gyfer penblwydd ei brawd hŷn, er nad oedd hi i fod i gysylltu â'u rhieni. Dywedodd Mr Newlands ei bod hi i weld yn hapusach.

Mae'r cwest yn parhau.