Apêl i amddiffyn gwasanaethau mamolaeth y gogledd

babi Image copyright SPL

Mae 15 o gyn-feddygon Ysbyty Gwynedd yn galw ar fwrdd iechyd y gogledd i beidio ag israddio unrhyw uned famolaeth yn y tri ysbyty cyffredinol yn yr ardal.

Daw'r apêl wythnosau'n unig cyn y penderfyniad ar ddyfodol y gwasanaethau.

Ond mae llefarydd ar ran y bwrdd wedi dweud wrth raglen Manylu Radio Cymru y bydd rhestrau aros rhannau eraill o wasanaethau merched fel gynecoleg yn cynyddu os y bydd y drefn bresennol - heb unrhyw newidiadau - yn parhau, oherwydd prinder meddygon cymwys.

"Yr hyn y basen ni yn lecio ei weld ydi'r dewis cyntaf lle mae'r tair uned yn cario 'mlaen fel ag y maen nhw ym Mangor, Glan Clwyd a Wrecsam," meddai'r cyn anesthetegydd ymgynghorol Dr Harry Edwards.

"Ar hyn o bryd ychydig o gleifion sy'n trafeilio mwy nag awr i Fangor ond tasen nhw yn gorfod mynd i Glwyd mi fasa hynny yn codi i 20%. Tydi merched gwael mewn trwbl ddim yn trafeilio'n dda.

"Mae'r awr gyntaf 'na - y golden hour fel mae'n cael ei galw - yn bwysig iawn," ychwanegodd, wrth danlinellu bod cadw'r uned yn Ysbyty Gwynedd gydag ymgynghorwyr yn holl bwysig.

Mae'r meddygon wedi anfon llythyr at benaethiaid y bwrdd yn rhoi eu barn.

Pedwar dewis

Daeth y cyfnod ymgynghori ar ddyfodol dros dro y gwasanaeth i ben ddechrau Hydref a bydd Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr yn trafod y pwnc yn eu cyfarfod ddechrau Rhagfyr.

Roedd pedwar dewis yn y ddogfen ymgynghorol - cadw'r sefyllfa bresennol neu israddio gwasanaethau unai yn Ysbyty Gwynedd, Glan Clwyd neu Maelor, Wrecsam er bod y bwrdd yn ffafrio cael gwared â meddygon ymgynghorol o'r ysbyty ym Modelwyddan.

Image caption Mae Rhian Roberts a'i theulu yn awyddus i gadw gwasanaethau mamolaeth fel ag y maen nhw

Am gadw'r tair uned famolaeth gydag ymgynghorwyr mae Rhian Roberts o Brion ger Dinbych hefyd.

Pan yn disgwyl ei merch gyntaf Elsa, bu'n rhaid iddi hi gael triniaeth frys yng Nglan Clwyd a bu mewn coma am dros wythnos.

"Mi oeddwn i wedi dal ffliw moch wnaeth ddatblygu'n niwmonia ac wedyn yn sepsis," meddai

"Di rhywun ddim isio dychmygu be fasa wedi digwydd taswn i ddim wedi mynd i Lan Clwyd y diwrnod hwnnw a dyna pam dwi'n benderfynol fod angen cadw'r uned fel ag y mae hi.

"Oni bai am y doctoriaid a'r bydwragedd falle faswn i ddim yma heddiw ac yn bendant, fasa Elsa'r ferch ddim yma."

Image caption Mae'n sefyllfa ddwys, yn ôl Dr Glynne Roberts

Prinder meddygon profiadol cymwys - yr haen ganol - sydd wrth wraidd yr angen i ystyried newid yn ôl y Bwrdd Iechyd.

Mae angen 30 yn y tri ysbyty - ond ers mis Chwefror eleni tua hanner y nifer sydd wedi bod ar gytundebau parhaol serch sawl ymgyrch recriwtio.

"Mae'r sefyllfa yn ddyrys ac yn ddwys iawn," dyna rybudd Dr Glynne Roberts sy'n gyfrifol am wasanaethau merched i'r bwrdd.

"Be 'da ni yn ei golli ydi lot o'r gwaith o ddydd i ddydd. Os 'da ni'n cymryd gwasanaeth fel gynecoleg - cleifion sy'n mynd drwy'r gwasanaethau hynny sy'n gweld lle mae'r gwendidau a'r anallu i gyflenwi gwasanaeth llawn.

"Oherwydd hynny mae amseroedd aros yn mynd i godi a chynyddu.

"Da ni yn gallu sicrhau - hyd gorau ein gallu - bod y gwasanaeth allan o oriau a'r gwasanaeth brys o fewn mamolaeth yn ddiogel ond mae'n fregus."

Manylu, dydd Iau 29 Hydref 12.30 a dydd Sul 1 Tachwedd ar BBC Radio Cymru.

Straeon perthnasol