Apêl i ystyried cyn mynd i unedau brys y gaeaf hwn

Ambiwlans

Gallai bywydau fod mewn perygl y Gaeaf hwn os nad yw cleifion yn ystyried yn fwy gofalus sut y maen nhw'n defnyddio'r gwasanaeth iechyd, yn ôl prif weithredwr y GIG yng Nghymru.

Yn ôl Andrew Goodall, mae pobl sy'n mynd i unedau brys yn ddiangen neu yn ffonio 999 pan nad yw'n fater o argyfwng yn cael "gwir effaith" ar y gwasanaeth yn gyffredinol.

Mae'n rhagweld y bydd prinder gwlâu, cleifion yn gorfod aros yn yr ysbyty yn hirach na ddylen nhw a chleifion yn "methu a chael y gofal cywir ar yr amser cywir" oll yn broblemau eleni.

Yn ystod misoedd y Gaeaf mae pwysau uwch ar y gwasanaeth iechyd gan fod afiechydon yn lledu yn haws, a'r tywydd oer yn arwain at gynnydd mewn pobl yn syrthio a damweiniau ar y ffyrdd.

'Dewis yn ddoeth'

Mae ymgyrch newydd i annog cleifion i "Ddewis yn Ddoeth" yn cael ei lansio, gyda hysbysebion, gwaith marchnata ar wefannau cymdeithasol a digwyddiadau mewn meddygfeydd, fferyllfeydd a phrifysgolion i geisio pwysleisio'r neges.

O filiwn o bobl sy'n mynychu unedau brys Cymru bob blwyddyn, does dim angen triniaeth bellach na mynediad i ysbyty ar 80% ohonyn nhw.

Yn y cyfamser, mae dros 100,000 o alwadau 999 yn cael eu gwneud bod blwyddyn mewn amodau nad ydyn nhw'n argyfyngus.

Fe ddywedodd Andrew Goodall wrth BBC Cymru fod angen i bobl sydd wedi'u hanafu neu sy'n teimlo'n sâl feddwl o ddifri' os ydyn nhw yn gallu trin eu hunain.

"Mae angen i bobl ganolbwyntio a meddwl i ddewis gwasanaeth arall ar wahân i'r uned argyfwng - beth am fferyllfa ar y stryd fawr, neu ffonio NHS Direct?"