Ymddiriedolwr yn 'bryderus' am gytundeb ariannu'r BBC

Cyhoeddwyd

Mae Ymddiriedolwr Cenedlaethol y BBC dros Gymru wedi dweud ei bod yn "bryderus" am y modd y cafodd cytundeb trwyddedau'r gorfforaeth ei benderfynu.

Yn siarad ar raglen Dan yr Wyneb ar BBC Radio Cymru, dywedodd Elan Closs Stephens nad oedd hi'n hapus gyda'r cyfrinachedd ynghylch y trafodaethau, na'r ffaith nad oedd llywodraethau Cymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon wedi bod yn rhan o'r broses.

Yn gynharach yn y mis, fe wnaeth yr Ysgrifennydd Diwylliant, John Whittingdale, gyhoeddi mai'r BBC fyddai'n ariannu trwyddedau am ddim i bobl dros 75, all gostio dros £600m.

Mae'r BBC wedi dweud bod y cytundeb yn un ffafriol mewn cyfnod ariannol anodd.

'Di-flewyn ar dafod'

Dywedodd yr Athro Closs Stephens ei bod yn cefnogi safbwynt cadeirydd Ymddiriedolaeth y BBC, Rona Fairhead, oedd yn anhapus gyda'r modd y digwyddodd y trafodaethau.

"Doeddan ni ddim yn hapus hefo'r broses ddigwyddodd yn ystod y pythefnos diwethaf," meddai.

Dywedodd bod y cytundeb yn "rhoi £650 o filiynau cyn unrhyw drafodaeth am natur, maint, diwylliant ac ati y BBC".

"Da 'ni wedi mynegi yn hollol ddi-flewyn ar dafod nad oedden ni'n meddwl bod y broses wedi bod yn un dda, a chafodd Llywodraeth Cymru, na llywodraeth yr Alban na Gogledd Iwerddon ddim bod yn rhan o'r drafodaeth yna."

Ffynhonnell y llun, Reuters
Disgrifiad o’r llun, Bydd yr Ysgrifennydd Diwylliant John Whittingdale yn cael ei gynghori ar ddyfodol y BBC gan banel

Dywedodd hefyd bod y cytundeb yn fygythiad i Gymru mewn dwy ffordd, i wasanaethau yn ogystal â chwmnïau.

Dywedodd bod llawer o "gwmnïau llewyrchus" sy'n "gwneud rhaglenni difyr ac adloniadol" yng Nghymru, ac fe fyddai toriad gan y BBC ar y rhaglenni sy'n cael eu comisiynu yn effeithio ar weithwyr y cwmnïau hynny.

Wrth drafod gwasanaethau, dywedodd: "Y lleia' ydi'r drwydded, mae'n sefyll i reswm y lleia' o wasanaethau 'dy chi'n eu cael."

Adlewyrchiad 'teilwng' o amrywiaeth

Un opsiwn sydd wedi ei awgrymu yw canolbwyntio ar wasanaethau newyddion a materion cyfoes yn unig, ond dywedodd y byddai Cymru "ar ei cholled" petai hynny'n digwydd.

"'Da ni angen chwerthin hefo'n gilydd a gwylio ein gilydd ar y teledu llawn cymaint â 'da ni angen siarad am faterion gwleidyddol."

Yn ogystal â dweud ei bod yn gobeithio y bydd pobl yn cymryd y ddadl am ddarlledu cyhoeddus "o ddifri'," fe wnaeth yr Athro Closs Stephens ddweud ei bod yn bwysig adlewyrchu amrywiaeth y DU ar wasanaethau.

Dywedodd bod angen adlewyrchiad "teilwng" o amrywiaeth a rhanbarthau'r genedl, ond mynegodd ei phryder am allu'r panel fydd yn cynghori John Whittingdale i wneud hynny.

"Does 'na neb arno fo, yn ôl beth alla i weld, sydd hefo unrhyw wybodaeth i gynrychioli y cenhedloedd a'r rhanbarthau."

Straeon perthnasol