£600m ar gyfer Metro yng Nghaerdydd a'r cymoedd erbyn 2020

Lyons trams Image copyright Getty Images
Image caption Mae gan ddinasoedd fel Lyons yn Ffrainc draciau sy'n addas ar gyfer tramiau a threnau gyda'i gilydd

Mae Gweinidog yr Economi, Edwina Hart wedi cyhoeddi y bydd tua £600 miliwn yn cael ei wario ar system Metro newydd ar gyfer de ddwyrain Cymru o fewn y pum mlynedd nesaf.

Mae'r system yn debygol o fod yn gymysgedd o reilffyrdd ysgafn a thramiau, ac mae bwriad i wella gwasanaethau trenau a chyflwyno bysiau cyflymach yng Nghaerdydd a'r Cymoedd, hynny i gyd erbyn 2020.

Mae hyn yn ychwanegol i gynlluniau i drydaneiddio rheilffyrdd yn yr ardal.

Fe amlinellodd Ms Hart fanylion y cynlluniau a phenodi tri o gynghorwyr i gyflwyno'r cynllun trafnidiaeth, fel y gall y gwaith ddechrau yn 2017 brynhawn dydd Mawrth.

Brynhawn Mawrth, bu Cymru Fyw yn holi ambell un sut effaith fydd y datblygiad yn ei gael arnyn nhw?

Carreg filltir

Mae'r Ceidwadwyr Cymreig a Ffederasiwn y Busnesau Bach Cymru wedi croesawu'r datblygiad.

Mae llywodraeth Cymru eisoes wedi ymrwymo £77 miliwn i gyfnod cyntaf y gwaith, sy'n cynnwys gorsaf newydd ar gyfer Glyn Ebwy.

Mae'r cyllid ar gyfer yr ail gam yn garreg filltir i Ranbarth Prifddinas Caerdydd, ac mae'r buddsoddiad yn gymysgedd o arian y llywodraeth yng Nghymru a'r DU, yn ogystal â chyllid yr Undeb Ewropeaidd.

Maes o law fe amcangyfrifwyd bydd y gwelliannau ar gyfer y rhanbarth cyfan yn costio £2 biliwn.

Image copyright Metro
Image caption Map diweddara' o'r cynllun Metro

'Penderfyniadau heriol'

Chris Gibb yw un o'r cynghorwyr sydd wedi eu penodi i arwain y prosiect, a dywedodd fod gan lywodraeth Cymru rai penderfyniadau heriol i'w gwneud.

"Mae llawer o ddewisiadau ar gael ac mae llywodraeth Cymru yn uchelgeisiol gyda'r cynlluniau hyn," meddai Mr Gibb, sy'n gyn-gyfarwyddwr Trenau Arriva Cymru a chwmni trenau Virgin.

Ychwanegodd Mr Gibb: "Mae pawb eisiau amseroedd teithio cyflymach, gwasanaethau o ansawdd uwch, gwell dibynadwyedd, llai o orlenwi, a does neb eisiau talu mwy, hyd yn oed os ydynt yn gallu fforddio gwneud hynny - naill ai drwy drethi neu brisiau teithio.

"Mae angen cydbwysedd rhwng yr hyn all fod, a'r hyn y gall technoleg ei gyflawni. "

Dywedodd fod system hybrid tram-trên, gyda'r ddau yn rhedeg ochr yn ochr ar yr un math o draciau, yn un opsiwn - fel y rhwydweithiau trefol yn Lyon, Ffrainc.

'Gwelliannau sylweddol'

Y ddau ymgynghorydd arall yw prif swyddog gweithredu yswiriant Admiral, David Stevens - sydd wedi cefnogi'r syniad o Fetro ers blynyddoedd, wrth i filoedd o'i weithwyr gymudo bob dydd - ac Andrew Haines, prif swyddog gweithredol yr Awdurdod Hedfan Sifil, sydd â chefndir mewn rheilffyrdd.

Dywedodd arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig, Andrew RT Davies AC, bod cyhoeddiad Ms Hart i'w groesawu wrth ystyried bod dinasoedd yn Lloegr fel Manceinion a Sheffield wedi datblygu systemau tebyg yn ddiweddar.

Ond rhybuddiodd bod hi'n "hanfodol bod busnesau a chymunedau yn ganolog i'r broses gynllunio gan mai nhw fydd yn elwa fwyaf o'r cynllun".

Ategodd cadeirydd polisi Ffederasiwn y Busnesau Bach Cymru, Janet Jones, bod gan y cynllun potensial i greu "gwelliannau sylweddol" i rheini sy'n teithio yn yr ardal ac i fusnesau.

"Rydym yn awyddus i weld y cynllun yn symud ymlaen cyn gynted â phosib," meddai.

Straeon perthnasol