Cymunedau yn Gyntaf: Galw am ymchwiliad

arian parod

Mae'r Ceidwadwyr Cymreig yn galw ar yr Archwilydd Cyffredinol i ymchwilio i raglen gafodd ei sefydlu i wella bywydau rhai o bobl tlotaf Cymru.

Daw sylwadau arweinydd y blaid yn Nghymru - Andrew RT Davies - wedi iddi ddod i'r amlwg fod sefydliad Cymunedau yn Gyntaf ym Merthyr Tudful wedi gwario £1.2m o £1.5m o gyllideb y gangen dros dair blynedd ar gyflogau.

Fe ddywedodd Mr Davies fod y gwariant yn "anghyfartal" gan honni fod arian y fenter yn cael ei wario ar "swyddfeydd newydd, sgleiniog" yn hytrach na phrosiectau i wella bywydau pobl.

Mae'r gweinidog sy'n gyfrifol am y fenter yn mynnu ei bod hi'n "gyfforddus" gyda'r ffordd y cafodd yr arian ei wario.

'Problem wirioneddol'

Mae cais rhyddid gwybodaeth gan y Ceidwadwyr Cymreig yn dangos fod clwstwr Cymunedau yn Gyntaf ym Merthyr Tudful - Ymddiriedolaeth Ddatblygu 3GS - wedi gwario £1,263,501 o'i gyllideb £1,513,501 rhwng 2012/13 a 2014/15 ar gyflogau a £250,000 ar "gostau eraill".

"Dw i'n meddwl bod 'na broblem wirioneddol gyda'r ffordd mae nhw'n cydbwyso'r arian oherwydd mae'n edrych fel 'tae 'na swm enfawr o arian yn cael ei wario ar swyddfeydd a chyflogau yn hytrach nag ar y prosiectau, er mwyn galluogi'r trefnwyr cymunedol o fewn y prosiectau hynny i wario'r arian lle mae wir ei angen," meddai Andrew RT Davies wrth raglen BBC Sunday Politics Wales.

'Yn dryloyw'

Fe ddywedodd Gweinidog Cymunedau a Thaclo Tlodi llywodraeth Cymru, Lesley Griffiths fod gwariant Cymunedau yn Gyntag yn "dryloyw" a'i bod hi'n "gyfforddus" gyda'r ffordd mae'r arian yn cael ei wario.

Mae llywodraeth Cymru wedi gwario mwy na £300m ar y rhaglen ers ei lansio yn 2001 - oddeutu £30m yn 2015/16.

"Dyma'n rhaglen graidd ni i daclo tlodi ers llawer o flynyddoedd - mae'n rhaglen sy'n canolbwyntio ar bobl," meddai Ms Griffiths.

"Mae gennym ni staff Cymunedau yn Gyntaf yn gweithio wyneb-yn-wyneb gyda rhai o bobl mwya' bregus ein cymunedau ni, yn rhai o'r ardaloedd mwyaf difreintiedig.

"Mae 'na fonitro manwl - 'dy ni'n monitro'r gwaith a'r canlyniadau, mae 'na archwiliadau ariannol, a dw i'n gyfforddus iawn.

"Dw i'n gwybod fod ei (Andrew RT Davies) sylwadau yn honni fod gormod o'r arian yn cael ei wario ar staff - wel wrth gwrs ei fod e - allwch chi ddim gwahaniaethu rhwng costau staff a'r prosiectau - mae'r ddau yn gwbl annatod".