'Gorboethi ddim yn broblem'

Cpl James Dunsby, L/Cpl Edward Maher and L/Cpl Craig Roberts Image copyright MOD/PA
Image caption Fe wnaeth James Dunsby, Edward Maher a Craig Roberts gymryd rhan yn yr ymarferiadau milwrol yn 2013

Clywodd cwest i farwolaeth tri milwr, nad oedd milwr arall a gymerodd rhan mewn ymarferiadau ar Fannau Brycheiniog yn credu y byddai'r tywydd poeth ar y diwrnod yn effeithio ar y sesiwn hyfforddi.

Fe wnaeth y milwr, oedd yn aelod wrth gefn gyda'r SAS ddweud wrth y cwest ei fod yn berson ffit ac yn benderfynol o orffen y cwrs 16 milltir (26 cilomedr).

Roedd y milwr yn cyflwyno ei dystiolaeth yn y dirgel ac fe gyfeiriwyd ato fel milwr 1X. Dywedodd fod grŵp o gerddwyr wedi dod o hyd iddo a'i fod yn anymwybodol.

Fe wnaethant roi bwyd a diod iddo.

Mae'r cwest yn Solihull yn ymchwilio i amgylchiadau marwolaethau'r is-gorporal Craig Roberts o Gonwy, yr is-gorporal Edward Maher, a'r corporal James Dunsby ym mis Gorffennaf 2013.

Dywedodd milwr 1X ei fod wedi mynychu sesiwn cyn yr ymarfer oedd yn son am broblemau gorboethi.

Dywedodd fod y sesiwn yn cynnwys trafod symptomau ac arwyddion o salwch drwy orboethi.

Tymheredd

Ychwanegodd nad oedd o wedi cymryd yn ganiataol y byddai eraill yn gwylio'r milwyr rhag ofn iddynt ddatblygu symptomau o'r fath.

"Roeddwn yn teimlo fy mod yn ffit, yn fwy ffit na'r person cyffredin. Doeddwn i ddim yn teimlo fod y tymheredd yn mynd i achosi unrhyw broblemau," meddai.

Dywedodd y milwr ei fod wedi dechrau teimlo'n flinedig ac yn dioddef o flinder ar fynydd Pen y Fan.

Ond nid oedd, meddai, yn credu ar y pryd mai effaith gorboethi oedd yn gyfrifol am ei gyflwr.

Dywedodd ei fod yn teimlo ychydig yn benysgafn, ond fe ddywedodd wrth aelod o staff y fyddin ei fod yn teimlo yn iawn i barhau.

"Roeddwn yn credu fy mod yn gallu gorffen... mae yna o hyd fan gwan yn ystod hyfforddiant o'r fath...roeddwn o hyd wedi llwyddo i frwydro yn erbyn hyn o'r blaen ac roeddwn yn meddwl y byddwn i yn gallu ei wneud o."

Dydd Llun fe glywodd y cwest fod swyddog o'r fyddin wedi dweud wrth deulu'r is-gorporal Roberts y byddai'n golygu gormod o waith papur i ganslo'r orymdaith.

Mae disgwyl i'r cwest bara am hyd at bedair wythnos, gan ymchwilio i'r asesiadau risg gafodd eu gwneud, a faint o ddŵr cafodd y milwyr cyn dechrau ar yr ymarfer.

Fe wnaeth o leiaf naw o filwyr ddioddef problemau oherwydd gordwymo, gan gynnwys y tri a fu farw.

Image copyright BBC news grab
Image caption Gweddi is gorpral James Dunsby, Bryher Dunsby yn cyrraedd y cwest
Image copyright BBC news grab
Image caption Mae rhieni yr is gorporal Roberts, Kelvin a Margaret Roberts wedi bod yn bresennol yn ystod y gwrandawiad