Cyhoeddi enillwyr cyntaf yr Eisteddfod Genedlaethol

Pafiliwn
Image caption Fe fydd yr Eisteddfod Genedlaethol yn cael ei gynnal ym Meifod o 1-8 Awst

Gydag ychydig dros 100 diwrnod i fynd cyn cychwyn Eisteddfod Genedlaethol Maldwyn a'r Gororau, mae enillwyr cyntaf yr ŵyl wedi cael eu cyhoeddi.

Jennifer Maloney o Landybie, Sir Gâr, yw enillydd Medal Goffa Syr T.H. Parry-Williams, a Mel Williams o Lanuwchllyn fydd yn derbyn y Fedal Wyddoniaeth a Thechnoleg.

Mae Medal Goffa Syr T.H. Parry-Williams yn cael ei gyflwyno i unigolyn sydd wedi gwneud cyfraniad gwirfoddol yn eu hardal leol, gyda phwyslais arbennig ar weithio gyda phobl ifanc.

Mae Ms Maloney yn adnabyddus i genedlaethau o Eisteddfodwyr ardal Sir Gâr, ac mae ei gwaith wedi bod yn allweddol wrth hybu'r iaith a diwylliant Cymraeg yn yr ardal.

Ms Maloney oedd yn gyfrifol am sefydlu Aelwyd Penrhyd bron i ddeugain mlynedd yn ôl yn 1976, ac mae'r aelwyd yn parhau i fynd o nerth i nerth, gyda thros 70 o blant lleol o 4 oed hyd at 19 oed yn mynychu'n rheolaidd.

Bydd Mr Williams yn derbyn y Fedal Wyddoniaeth a Thechnoleg am ei gyfraniad i wyddoniaeth drwy gyfrwng y Gymraeg.

Roedd y cyn-athro yn rhan bwysig o sicrhau llwyfan canolog i wyddoniaeth a thechnoleg ar Faes yr Eisteddfod, gan drefnu arddangosfa'r Gymdeithas Wyddonol yn yr Eisteddfod o 1973-75, a gweithredu fel Cadeirydd Pwyllgor Gwyddoniaeth y Brifwyl yn ystod ei hymweliad ag ardal Maldwyn yn 1981.

Yn ogystal â'i arbenigedd mewn gwyddoniaeth, bu Mr Williams yn adnabyddus fel golygydd cylchgrawn Y Casglwr o 1988-2012, cylchgrawn arbennig sy'n ymwneud â chasglu pob math o bethau sy'n gysylltiedig â'r bywyd Cymraeg a Chymreig.

Bydd Ms Maloney yn derbyn ei Medal ar lwyfan y Pafiliwn yn ystod yr Eisteddfod ym Meifod ym mis Awst, tra bydd Mr Williams yn derbyn ei wobr mewn seremoni arbennig ar y Maes.

Cyngherddau

Mae manylion y cyngherddau yn y Pafiliwn wedi cael eu cyhoeddi gan y trefnwyr yn ogystal.

Bydd artistiaid o bob math yn perfformio ar y llwyfan, gyda phwyslais ar amrywiaeth ac adloniant.

O'r Noson Lawen i noson o gerddoriaeth gwerin, mae'r trefnydd Elen Elis yn dweud ei bod yn siŵr bod rhywbeth yn apelio at bawb ymysg y perfformiadau.

Dywedodd Ms Elis: "Rwy'n credu bod y cyngherddau eleni ymysg y mwyaf amrywiol eto, gyda rhywbeth i bawb.

"Mae'r gerddoriaeth yn mynd i apelio at gynulleidfa hynod o eang - gyda phob math o arddulliau, o gorawl i werin, ffilm a theledu.

"Rydw i'n edrych ymlaen yn arw i fwynhau'r arlwy, a gobeithio y byddwch chithau a phobl o bob rhan o Gymru hefyd yn edrych ymlaen i ddod atom i Feifod o 1-8 Awst eleni."

Nos Wener - Cwmni Theatr Maldwyn yn cyflwyno Gwydion: Sioe wreiddiol newydd gan Derec Williams, Penri Roberts a Gareth Glyn.

Nos Sadwrn - Croeso Corawl!: Elin Fflur, Joshua Mills, Bois y Steddfod a chorau cymunedol yr ardal, a cherddorfa gyfoes, dan arweiniad Jeffrey Howard, mewn cyngerdd arbennig.

Nos Sul - Cymanfa Ganu: Noson o ganu cynulleidfaol.

Nos Lun - Noson Lawen: Ifan Jones Evans yn cyflwyno Dafydd Iwan, Bryn Fôn, Côr Godre'r Aran, Cantorion Colin Jones, Linda Griffith, Plethyn, Eilir Jones, Steffan Harri, Ieuan Jones, Tri Tenor Trefaldwyn, Aeron Pughe, Meilir Jones a Huw Tudur Pughe, Sorela ac Ysgol Theatr Maldwyn.

Nos Fawrth - Gwerin: Plu, Calan, Arfon Gwilym, Sioned Webb, Gwenan Gibbard, Gareth Bonello, Robin Huw Bowen, Stephen Rees, 9Bach Bach a Georgia Ruth gyda Siân James yn Gyfarwyddwr Artistig a Geraint Cynan yn Gyfarwyddwr Cerdd. Tocynnau oedolion o £12-18.

Nos Fercher - Cystadlu: Noson o gystadlu yn y Pafiliwn, gan ddechrau am 18:30.

Nos Iau - Cerddoriaeth Ffilm a Theledu: Owen-Jones, Côr CF1, Luke McCall a Rhian Lois gyda Cherddorfa John Quirk gyda cherddoriaeth o fyd y ffilmiau a theledu.

Nos Wener - Cystadlu: Noson o gystadlu yn y Pafiliwn, gan ddechrau am 18:30.

Bydd tocynnau ar gyfer y cyngherddau ar gael o 09:00 ar 22 Ebrill.

Mwy o newyddion a straeon o Eisteddfod 2015.

Pynciau Cysylltiedig