Ymadawiad Roger Lewis

Dangos y ffordd i Gerald Davies yn 2011
Image caption Dangos y ffordd i Gerald Davies yn 2011

Ddoe daeth y newyddion bod Prif Weithredwr Undeb Rygbi Cymru, Roger Lewis, am adael ei swydd wedi Cwpan y Byd eleni.

Mae gohebydd rygbi BBC Cymru, Gareth Charles yn trafod pa mor llwyddiannus oedd cyfnod Roger Lewis wrth y llyw.

Dyn y dywediadau

"Dod â'r byd i Gymru a Chymru i'r byd." Un o'r dywediadau bachog roedd Roger Lewis mor hoff ohonyn nhw, ac yn ystod ei naw mlynedd wrth y llyw efallai ei fod e wedi llwyddo i wneud hynny.

"Yn sicr mae Stadiwm y Mileniwm wedi cael ei siâr o eiliadau cofiadwy dros y blynyddoedd dwetha' a hynny o ran pêl-droed a gweithgareddau eraill yn ogystal â'r rygbi sydd wedi rhoi inni ddwy gamp lawn a phencampwriaeth 6 Gwlad. Ac fe lwyddodd Cymru i ddal dychymyg y byd rygbi drwy gyrraedd rownd gynderfynol Cwpan y Byd yn Seland Newydd yn 2011.

Image copyright Getty Images
Image caption Shane Williams yn sgorio yn erbyn Samoa, Cwpan y Byd 2011

Llwyddiant rhyngwladol

"Bydd Roger Lewis yn gallu edrych nôl ar y llwyddiannau hyn gyda chryn falchder ynghyd â'r llwyddiant oddi ar y cae i gynyddu busnes Undeb Rygbi Cymru a gostwng yn sylweddol y ddyled oedd ar un adeg yn bygwth gwneud yr Undeb yn fethdalwyr.

"Mae e wedi llwyddo i gyflwyno cytundebau deuol rhwng yr Undeb a'r rhanbarthau er mwyn ceisio atal llif chwaraewyr dros y ffin a thramor ac wedi llwyddo i gael Cytundeb Gwasanaethau gyda'r rhanbarthau fydd yn rhedeg tan 2020.

Y rhanbarthau?

"Ond mae blas cas yn dal wedi'r cecru a'r dadlau bu rhwng yr Undeb a'r rhanbarthau am dros flwyddyn ac yn sicr doedd dim arwydd o'r 'Band o frodyr yn sefyll ysgwydd wrth ysgwydd' yn y cyfnod hwnnw. Ac mae nifer o'r beirniaid yn honni bod y Prif Weithredwr wedi canolbwyntio ar fuddiannau'r tîm cenedlaethol ar draul popeth arall.

"Mae'r hyn sy'n cael ei ystyried yn ystyfnigrwydd ac unbennaeth gan un dyn yn benderfyniad ac arweiniad gan un arall a doedd Roger Lewis ddim yn ofn cymryd penderfyniadau oedd yn aml yn anodd ac weithiau'n amhoblogaidd - boed hynny o fewn rygbi Cymru neu yn y byd rygbi ehangach.

Image copyright EPA

Amser da i adael?

"Dyw e ddim syndod mai Cwpan y Byd yng Nghymru a Lloegr yw'r amser mae Roger wedi penderfynu rhoi'r gorau iddi. Os bydd Cymru'n llwyddiannus yn y gystadleuaeth bydd e'n gorffen ei dymor ar nodyn uchel - os na lwyddan nhw i ddod o'u grŵp, nid ei waith e bydd clirio'r llanast sy'n siŵr o ddilyn!

"Ydy rygbi Cymru mewn gwell cyflwr wrth i Roger Lewis adael? Yn ariannol heb os nac oni bai ac mae haen uchaf rygbi Cymru mewn stad ddigon llewyrchus hefyd. Ond oes yna broblemau yn is lawr yr ysgol o'r rhanbarthau i lawr gwlad? Oes yn bendant.

"Penderfyniad y bwrdd a'r Prif Weithredwr newydd bydd dod o hyd i weledigaeth a strategaeth i gryfhau'r seiliau, yn ogystal â'r pinacl."