Cyngor Môn: 'Siom' am ymateb i ymgynghoriad

Wylfa Newydd
Image caption Delwedd arlunydd o safle arfaethedig y Wylfa newydd

Mae Cyngor Môn yn dweud eu bod yn siomedig yn niffyg manylder Pŵer Niwclear Horizon yn ystod yr ymgynghoriad cyntaf ar gynllun yr Wylfa Newydd.

Mewn cyfarfod o'r cyngor llawn ddydd Iau, Rhagfyr 4, fe gefnogwyd llythyr gan Brif Weithredwr y Cyngor, Richard Parry Jones, at Brif Weithredwr Horizon, Alan Raymant, sy'n codi nifer o faterion am yr ymgynghoriad cyn ymgeisio cam un (PAC1).

Er ei fod yn cydnabod mai cam cyntaf yr ymgynghoriad ar adeiladu'r orsaf niwclear newydd yw hyn, dywedodd Mr Jones bod y "diffyg manylion yn y dogfennau PAC1, fodd bynnag, yn peri pryder o ystyried maint y cynllun a'i effeithiau posib ar Ynys Môn a'i chymunedau."

Ychwanegodd bod aelodau'r cyngor "wrth ystyried ymateb ffurfiol y Cyngor, wedi talu sylw gofalus iawn i'r bobl a'r cymunedau maen nhw'n eu cynrychioli, gyda'r mwyafrif helaeth o'n trigolion dal yn hollol gefnogol i adeiladu'r orsaf niwclear newydd.

"Ni ellir cymryd cefnogaeth y cyhoedd yn ganiataol, fodd bynnag."

Ymhlith y cwynion, mae:

  • diffyg manylder am rifau'r gweithlu - fydd yn hanfodol o safbwynt sgiliau, hyfforddiant ac addysg; ac i sicrhau bod pobl leol yn gallu manteisio ar gyfleoedd.
  • diffyg manylder am y nifer posib a phroffiliau o weithwyr o'r tu allan i Fôn - i fesur effaith y cynllun o safbwynt cymdeithasol, cymunedol a'r iaith Gymraeg.
  • diffyg ymrwymiad clir i hyrwyddo cyfleoedd cyflogaeth leol a'r gadwyn gyflenwi leol.
  • pryder nad yw'r iaith Gymraeg yn ymddangos fel llinyn sylfaenol trwy'r holl ddogfennau ymgynghorol Horizon; er ei phwysigrwydd amlwg i Fôn.
  • ychydig neu ddim cydnabyddiaeth o effeithiau posib y Wylfa Newydd ar swyddi sy'n bodoli eisoes, nifer y gwelyau, cyfleusterau a gwasanaethau a sut y caiff y rhain eu diogelu i'r dyfodol.
  • yr angen am ragor o waith sylweddol i sefydlu'r effeithiau ar gymunedau Môn, yn enwedig y rhai o fewn radiws 5km i'r prif safle, a sut i'w lliniaru.
  • pryder bod PAC1 yn rhoi'r argraff bod manteision etifeddiaeth ond yn dod ar ôl y cyfnod adeiladu.
  • bod angen cymryd ystyriaeth o'r effeithiau ehangach fydd y cynllun yn ei gael ar y rhanbarth o gofio maint a chymhlethdod adeiladu'r orsaf niwclear newydd arfaethedig.

Mae swyddogion o bob rhan o'r Cyngor wedi darparu ymateb manwl i'r dogfennau ymgynghori. Maent yn codi amryw o faterion y bydd angen eu hystyried wrth fynd ymlaen i gam nesaf y broses ymgynghori.

Dywedodd Arweinydd y Cyngor, y Cynghorydd Ieuan Williams: "Thema gyson a phwysig yn ein hymateb yw'r angen am ragor o ymgysylltu, bod gwybodaeth yn cael ei rannu mewn da bryd a bod Horizon yn mabwysiadu dull strategol a chyfannol yn hytrach nag un dameidiog sy'n seiliedig ar y tymor byr.

"Mae'r un egwyddor yn berthnasol i fuddiannau cymunedol, etifeddiaeth hir dymor ac wrth ymdrin â'r ceisiadau cynllunio ar gyfer datblygiadau cysylltiedig â gwaith paratoi."

Dywedodd y Cyngor eu bod am weld mwy o gydweithio gyda Horizon dros y misoedd nesaf a gweld mwy o fanylder yn ystod cyfnod ymgynghori PAC2.

"Bydd hyn yn hanfodol os yw Horizon am gadw'r ewyllys da sy'n amlwg yn bodoli ar yr Ynys."

Horizon yn taro'n ôl

Mewn ymateb i lythyr y Cyngor, mae Pŵer Niwclear Horizon yn dweud eu bod yn ddiolchgar i gymunedau'r Gogledd am ddangos diddordeb a rhoi eu hamser i'r ymgynghoriad.

Fe ddywedodd y cwmni bod materion amrywiol wedi codi a fydd yn cael eu trafod yn ffurfiol yn eu hadroddiad Ymgynghori Interim yn 2015.

Ychwanegodd llefarydd ar ran Horizon: "Rydym yn arbennig o ddiolchgar am yr adborth manwl a chlir rydym wedi'i dderbyn gan Gyngor Sir Ynys Môn, am yr amser a gymerodd i baratoi ei ymateb, ac yn wir, yr ymdrech a oedd ynghlwm â datblygu'r fframwaith cynllunio'n fwy cyffredinol, drwy sefydlu Canllawiau Cynllunio Atodol.

Er eu bod yn datgan siom na chawsom nhw ymateb mwy cadarnhaol gan Gyngor Sir Ynys Môn, mae nhw am bwysleisio mai "dim ond dechrau'r broses ymgynghori yw hyn, nid y diwedd, a dyma yw holl bwrpas y broses.

Bydd yr adborth cadarn yn caniatáu i ni roi sylw i'r materion hyn a datblygu cynlluniau mwy cynhwysfawr drwy gyfrwng y cysylltiadau adeiladol sydd gennym â Chyngor Sir Ynys Môn."

Mae nhw'n ychwanegu eu bod yn bwriadu cysylltu mwy gyda chymunedau Môn y flwyddyn nesaf.

"Rydym eisoes yn cynllunio cyfres o ymgynghoriadau wedi'u targedu yn ystod 2015... a byddwn yn darparu rhagor o fanylion am ein cynigion cyn gynted ag y byddant ar gael. "

Mae Horizon yn dweud eu bod wedi'u hymrwymo i sicrhau manteision i bobl Môn a lleihrau effaith eu prosiect ar gymunedau'r ynys.

"Rydym yn cefnogi prosiectau Cymraeg, yn buddsoddi mewn prentisiaethau lleol, yn defnyddio cwmnïau lleol ac yn recriwtio staff lleol yn barod, a byddwn yn gweithio'n galed i sicrhau bod yr ymrwymiad gwirioneddol hwn yn cael ei adlewyrchu yn ein cynigion a'n gweithgareddau yn y dyfodol wrth i ni ddatblygu ein presenoldeb ar Ynys Môn."

Straeon perthnasol