Adolygiad Catrin Beard o'r wasg a'r blogiau

Dydd Gwener Du
Image caption Dydd Gwener Du: yr ymgiprys mewn archfarchnad Asda

Er bod Rhys Mwyn, yn ôl ei gyfaddefiad ei hun yn yr Herald, bellach yn llwyr allan o'r byd pop Cymraeg, mae ei golofn yr wythnos hon yn cynnig sylwadau am gyflwr diwylliant poblogaidd Cymraeg.

Ac mae'n eithaf bodlon ei fyd - dyma deimlo, meddai, fod aeddfedrwydd wedi disgleirio fel haul ysblennydd dros y byd diwylliant poblogaidd yn ddiweddar.

Mae'r safon yn rhagori ac mae Rhys wrth ei fodd â chaneuon gan Colorama, Georgia Ruth, Elin Fflur a Gwenno.

Ond erbyn heddiw, mae angen mwy na chanu pop ar gyfer y genhedlaeth nesaf. Chwarae XBox mae'r genhedlaeth ifanc, a dyna'r her nesaf - cael Call of Duty a Grand Theft Auto i'r XBox yn Gymraeg.

Chwyldro

XBoxes ac iPads oedd rhai o'r pethau fu pobl yn ymgiprys amdanyn nhw yr wythnos ddiwethaf yn ôl pob sôn, yn ystod Dydd Gwener Gwario neu Ddydd Gwener Gwirion fel mae Dylan Iorwerth yn ei alw yn Golwg ac, yn ôl Dylan, mae'r datblygiad hwn yn arwydd o rywbeth mwy na materoliaeth yr oes - mae'n arwydd o'r chwyldro prynu-a-gwerthu sydd ar droed ac sydd mewn peryg o sgubo cwmnïau bychain a siopau bychain o'r neilltu.

Image caption Mae'r "chwyldro" prynu a gwerthu mewn peryg o "sgubo cwmnïau bychain" o'r neilltu, meddai Dylan Iorwerth

Y sôn oedd y byddai'r chwyldro digidol yn golygu bod modd creu busnes llwyddiannus hyd yn oed yn yr ardaloedd mwyaf diarffordd, gyda busnesau bach cefn gwlad yn gwneud ffortiwn wrth werthu drwy'r byd.

Ond nid fel yna mae wedi gweithio. Erbyn hyn, mae modd gweld faniau archfarchnadoedd yn gyrru hyd lonydd culion Ceredigion (fel yr oedd siopau cefn gwlad yn arfer gwneud) a'r rheini'n dod o siopau cyn belled â Merthyr Tudful.

Dydd Gwener Gwallgof

Yn ei stori fer wythnosol yn Golwg mae Manon Steffan Ros yn edrych ar ddydd Gwener Gwallgof o safbwynt Jen, mam sy'n paratoi at y Nadolig, a'i hymateb i ddirmyg y fam ddosbarth canol y tu allan i'r ysgol sy'n sôn am y bobl sydd fel anifeiliaid yn cwffio am nwyddau.

Byddai Jen wedi hoffi bod y math o fam oedd yn poeni dim am beth oedd yn sachau Dolig plant pobl eraill.

Ond doedd ganddi ddim cywilydd. Ildio i gymdeithas wnaeth hi ar y Dydd Gwener Du - i hysbysebion ar y teledu, catalogs lliwgar, a'r pwysau o berffeithrwydd ar ei hysgwyddau blinedig. Byddai ei genod hi'n cael run fath â'r plant eraill - dyna oedd yn bwysig.

Yn ôl blog Anffyddiaeth Dylan Llŷr mae'n rhaid ei bod hi'n fis Rhagfyr gan fod y cwyno cyfarwydd gan rai Cristnogion am golli "gwir ystyr y Nadolig" yn ei anterth, wrth sôn am duedd gynyddol ysgolion i greu fersiynau "modern" o Ddrama'r Geni neu lwyfannu sioeau gwahanol yn llwyr.

Codi o'i rigol

Image caption Nid hwn oedd perfformiad gorau'r gyfres, yn ôl Gareth Charles, ond hwn oedd y pwysicaf

Dadl Dylan yw nad yw'r Nadolig yn ŵyl Gristnogol yn y lle cyntaf ac os gorfodi ein plantos bach truain i "actio," mae yna lawer iawn o sioeau mwy diddorol ar gael. Nid oes rheswm o gwbl i barhau gyda'r un hen rigol.

Ond i orffen ar nodyn cadarnhaol - codi o'i rigol wnaeth tîm rygbi Cymru ddydd Sadwrn ac, fel y dywed Gareth Charles ar Cymru Fyw, diolch byth am hynny.

A doedd dim modd dweud hynny eiliad cyn y chwib olaf gyda Chymru bron iawn yn mynd lawr yr un trywydd cyfarwydd diweddar o golli yn y munudau olaf ar ôl ymdrech arwrol.

Nid hwn oedd perfformiad gorau'r gyfres, yn ôl Gareth, ond hwn oedd y pwysicaf. Nawr fe allwn ni edrych nôl ar hydref digon boddhaol ac edrych ymlaen at flwyddyn hollbwysig ond heriol tu hwnt.