Cyngor Torfaen: Trafod arbedion o £10m

Arian
Image caption Bydd y cyfarfod ddydd Mercher yn trafod nifer o opsiynau

Bydd cyfarfod arbennig o Gyngor Torfaen yn trafod sut y gall yr awdurdod ddarganfod arbedion o £10 miliwn ar gyfer y flwyddyn nesaf.

Mae angen i'r cyngor ddarganfod yr arbedion oherwydd toriadau i'w cyllideb.

Bydd y cyfarfod ddydd Mercher yn trafod nifer o opsiynau, gan gynnwys cyfyngu unrhyw gynnydd mewn cyflogau i 1.4%.

Mae arweinwyr y cyngor wedi cyfaddef y bydd sicrhau'r arbedion yn "anodd iawn", ond fe fyddan nhw'n ceisio osgoi cael gwared ar wasanaethau yn gyfan gwbl, gan yn hytrach, geisio lleihau gwasanaethau.

Pob adran

Mae'r cynlluniau ar gyfer gwneud arbedion yn cynnwys arbed £2.6 miliwn o'r gyllideb gwasanaethau gofal cymdeithasol.

Mae opsiynau eraill yn cynnwys cyfyngu pecynnau gofal i'r rheiny sydd mewn angen sylweddol neu ddifrifol, peidio â llenwi swyddi gwag a chyfyngu ar y gofal seibiant sydd ar gael i ofalwyr.

Mae pob adran wedi cyflwyno eu cynlluniau i wneud arbedion:

  • Gwasanaeth addysg (nid ysgolion) £669,277
  • Gofal cymdeithasol a thai £2.603 miliwn
  • Gwasanaethau cymdogaeth (gan gynnwys priffyrdd a llyfrgelloedd) £1.197 miliwn
  • Gwarchod y cyhoedd a chynllunio £148,000
  • Cefnogi gwasanaethau cyhoeddus £47,000
  • Gwasanaeth adnoddau £790,000
  • Gwasanaethau cymunedol £314,000
  • Gwasanaethau strategol £302,000

Ymgynghoriad

Mae Cyngor Torfaen ymysg yr awdurdodau lleol lleiaf yng Nghymru a bydd yn wynebu toriad yn ei gyllideb gan Lywodraeth Cymru - o £135.9 miliwn i £130.8 miliwn - o fis Ebrill nesaf.

Mae opsiynau eraill ar gyfer llenwi'r bwlch fydd yn cael ei greu gan y toriad yng nghyllideb y cyngor, yn cynnwys arbed £50,000 ar waith cynnal a chadw goleuadau ffordd, codi'r gost ar gyfer claddu mewn mynwentydd, arbed £150,000 drwy wneud arlwyo mewn ysgolion yn fwy effeithiol ac adolygu'r gwasanaeth llyfrgelloedd - gyda'r posibilrwydd y byddai gwirfoddolwyr yn chwarae rôl hir-dymor o ran eu rhedeg yn y dyfodol.

Mae trigolion eisoes wedi cymryd rhan mewn ymgynghoriad 'Beth Sy'n Bwysig i Chi', a oedd yn gofyn i drigolion ble y dylai'r cyngor wneud toriadau neu gael hyd i arian ychwanegol.

Prin oedd y gefnogaeth i gynyddu'r gyfradd treth y cyngor, tra roedd tua thraean o blaid lleihau gwasanaethau, ond roedd 70% eisiau gweld gwasanaethau'n cael eu darparu mewn ffyrdd gwahanol.

'Penderfyniadau anodd'

Dywedodd y Cynghorydd, Anthony Hunt, aelod gweithredol dros adnoddau, bod y toriadau wedi bod yn "greulon".

"Mae darganfod arbedion o'r math yma yn amhosibl heb orfod gwneud penderfyniadau ofnadwy o anodd - yn enwedig wrth ystyried y toriadau mae gwasanaethau lleol eisoes wedi profi yn ystod y bum mlynedd ddiwethaf."

Ychwanegodd Mr Hunt mai hwn yw'r cyfle cyntaf i'r holl gynghorwyr ddweud eu dweud ynglŷn â'r cynlluniau i wneud arbedion, ynghyd â cheisio darganfod unrhyw gynlluniau eraill y dylid eu hystyried.