Dim digon o gefnogaeth?

Wrth i Gymru herio Ffiji dros y penwythnos mae Gareth Charles, Gohebydd Rygbi BBC Cymru, yn cwestiynu os oes digon o gefnogaeth i rygbi yn Ynysoedd y Môr Tawel.

Image caption George North yn hollti amddiffyn Ffiji yng Nghwpan y Byd, 2011

"Mae'n hanner canrif ers y gêm gyntaf erioed rhwng Cymru a Ffiji yn yr hen Barc yr Arfau yng Nghaerdydd - pen-blwydd sy'n werth ei ddathlu.

Dwyn talent?

Efallai mai Awstralia, Seland Newydd a De Affrica yw'r enwau a'r atyniadau mawr sy'n ymweld â ni yng nghyfres yr hydref ond yng nghyd-destun rygbi'n gyffredinol mae presenoldeb Ffiji i'w groesawu llawn gymaint. Mae'r gêm broffesiynol wedi bod yn gleddyf deufin i Ffiji a gweddill Ynysoedd y Môr Tawel.

Ar y naill law, mae chwarae i Awstralia neu Seland Newydd yn abwyd llawer mwy deniadol - a dyna ddewis nifer gan gynnwys Tevita Kuridrani sgoriodd i Awstralia yn Stadiwm y Mileniwm Sadwrn diwethaf. Fel mae'n digwydd mae e'n enedigol o'r un pentre' yn Ffiji â Lote Tiquiri - a ddewisodd yr un llwybr - ac fe allai naw o garfan bresennol y Wallabies gynrychioli'r Ynysoedd.

Image caption Lote Tiquiri, un o enwogion Ffiji a benderfynodd gynrychioli Awstralia

Wynebau Cyfarwydd

Ar y llaw arall, mae'r gêm wedi rhoi cyfle i unigolion wneud bywoliaeth, meithrin eu sgiliau a pharhau i chwarae i'w mamwlad gyda nifer o'r garfan yn wynebau cyfarwydd i ni sy'n dilyn rygbi yn Ewrop - chwaraewyr talentog fel y capten Akapusi Qera, gynt o Gaerloyw nawr o Montpellier, Josh Matavesi o'r Gweilch, Vereniki Goneva o Gaerlŷr ac wrth gwrs y lledrithiol Nikola Matawalu o Glasgow.

Image caption Wyneb cyfarwydd i gefnogwyr y Pro 12, Nikola Matawalu

Meithrin talentau y gwledydd llai

Ond wrth ddilyn y geiniog mae'r un problemau'n codi i Ffiji a Chymru - trafferthion rhyddhau chwaraewyr yn enwedig o glybiau yn Ffrainc. Ydy gwledydd mawr Hemisffer y De'n gwneud digon i gefnogi eu cymdogion llai - yn enwedig o ystyried faint o dalent maen nhw'n fwy na pharod i dderbyn o'r Ynysoedd at eu defnydd nhw'u hunain? Yr ateb syml yw 'Na.'

Pa mor aml mae'r Crysau Duon neu'r Wallabies yn mynd ar daith i Ffiji, Samoa neu Tonga? Byth. Er mwyn datblygiad a pharhad y gêm fyd-eang mae angen helpu a meithrin y gwannaf yn ogystal â herio'r goreuon.

Image caption Chwaraewyr Cymru wedi y golled i Ffiji yn Nantes yng Nghwpan y Byd 2007

Nôl yn 1964 fe ddefnyddiwyd yr arian a godwyd o gêm Cymru yn erbyn Ffiji i ariannu taith yr Ynyswyr adre gan eu bod nhw wedi rhedeg mas o arian!

Bydd Cymru'n teithio Ynysoedd y Môr Tawel yn 2017. Gobeithio bydd y berthynas rhwng y gwledydd yn dal i ffynnu yn y dyfodol - er efallai bod yr haelioni ddangosodd Cymru i Ffiji AR y cae yn Nantes yng Nghwpan y Byd 2007 yn mynd gam yn rhy bell!!"