'Zombies' mewn protest yng Nghaernarfon

protestwyr cymdeithar yr iaith
Image caption Rhai o brotestwyr Cymdeithas yr Iaith yn gorymdeithio fel "zombies"

Bu gwrthdystwyr yn protestio yn erbyn cwmni Horizon Nuclear - sydd eisiau codi adweithydd niwclear newydd yn y Wylfa - yng Nghaernarfon bnawn Gwener.

Mae'r cwmni wrthi'n cynnal cyfres o gyfarfodydd fel rhan o ymgynghoriad cymunedol am yr atomfa newydd, ac fe ddaeth criw o brotestwyr i'r cyfarfod yng Ngwesty'r Celtic Royal, Caernarfon wedi'u gwisgo fel 'zombies'.

Eu nod oedd amlygu peryglon ynni niwclear i ddyfodol cymunedau'r gogleddorllewin, a'r peryglon i ddyfodol y Gymraeg fel iaith hyfyw gymunedol.

Cymharu Wylfa â Fukushima

Yn ddiweddar, fe aeth aelodau o Gymdeithas yr Iaith allan i Siapan, er mwyn gweld beth yn union ydoedd effaith amgylcheddol a chymunedol i'rddamwain niwclear yno. Fel rhan o dystiolaeth i'r ymgynghoriad cymunedol, fe rannodd Selwyn Jones a fu ar y ddirprwyaeth ei brofiadau o ymweld â Fukushima, a'r gwersi i Gymru.

Dywedodd: "Mae adroddiad asesiad iaith datblygiad Wylfan Newydd gan y cwmni yn llawn o dyllau, ac yn datgan yn y bon, mai canran cymharol fechan o'r gweithwyr fydd yn lleol.

"Nid oes unrhyw sôn yn yr adroddiad hwnnw ynglyn â beth fyddai effaith damwain yn yr orsaf ar fywyd cymunedau Cymraeg eu hiaith.

"Yn syml, gan fod y rhan fwyaf o gymunedau 70% {lle mae 70% yn siarad Cymraeg} yn y gogledd orllewin, byddai unrhyw ddamwain yn golygu diwedd ar fywyd y cymunedau Cymraeg hynny."

Fe ychwanegodd: "Does dim ond rhaid i ni edrych ar yr hyn sydd yn digwydd yn Fukushima i weld pa mor angheuol yw damwain niwclear ar fywydau cymunedau."

Ychwanegodd Menna Machreth, Cadeirydd Rhanbarth Gwynedd/Môn y Gymdeithas: "Ar ddiwrnod Calan Gaeaf, rydym wedi gwisgo fel meirw byw, er mwyn amlygu peryglon amlwg ynni niwclear.

"Mae dyletswydd arnom i ddangos bod ynni niwclear yn hynod o ddrud, yn fudur ac yn peryglu bywyd cymunedol a dyfodol y Gymraeg. Dyna'r neges rydym am ei roi i bobl ac i gwmni Horizon."