Ceidwadwyr Cymreig: Galw am anrhydeddu prifysgolion Cymru

Myfyrwyr

Mae'r Ceidwadwyr Cymreig wedi galw am ystyried anrhydeddu un o brifysgolion Cymru gydag anrhydedd arbennig sy'n cael ei rhoi gan y Frenhines.

Mae'r teitl anrhydeddus, yr 'Athro Regius' yn cael ei roi i adran mewn prifysgol sy'n cael ei hystyried yn ardderchog a chafodd y teitl ei gyflwyno diwethaf yn ystod blwyddyn dathlu Jiwbilî Diemwnt y Frenhines.

Yn dilyn proses ddethol yn seiliedig ar sgorio pwyntiau, derbyniodd 12 o brifysgolion yr anrhydedd yn 2013, dwy ar gyfer pob degawd roedd y Frenhines wedi bod yn teyrnasu.

Ar hyn o bryd mae gan bron i 20 o sefydliadau addysg uwch ym Mhrydain adrannau sydd wedi derbyn y teitl 'Athro Regius', ond does yr un brifysgol yng Nghymru wedi derbyn yr anrhydedd.

'Anrhydedd bwysig'

Mae llefarydd y Ceidwadwyr Cymreig dros Addysg, Angela Burns AC, wedi awgrymu y dylid ystyried rhoi'r anrhydedd i brifysgol yng Nghymru yn y dyfodol agos. Yn ogystal dywedodd dylid ystyried rhoi pwyslais ar yr iaith Gymraeg wrth ystyried anrhydeddu prifysgol yng Nghymru.

Mae'r teitl 'Athro Regius' yn cael ei roi gan y brenin neu'r frenhines fel rhan o'r uchelfraint brenhinol, a hynny'n dilyn cyngor gan weinidogion. Mae'r ffactorau sy'n cael eu hystyried wrth ddod i benderfyniad yn cynnwys rhagoriaeth mewn pwnc penodol a chyfle i nodi digwyddiad arwyddocaol yn hanes y brifysgol.

Dywedodd Ms Burns: "Mae hon yn anrhydedd bwysig sy'n cael ei chydnabod ar draws y byd, ac sy'n ennyn bri, edmygedd a pharch.

"Byddai'n anrhydedd enfawr i brifysgol yng Nghymru dderbyn y teitl 'Athro Regius' ac rydw i'n gobeithio y bydd hyn yn cael ei ystyried.

"Yn y blynyddoedd diwethaf mae llawer o waith anhygoel wedi'i wneud yn hyrwyddo a dysgu'r Gymraeg, a dyma ble'n benodol rydw i'n credu y gall cadair athro gael ei rhoi.

"Mae ein sector addysg uwch yn weithgar a llwyddiannus. Rydw i'n gobeithio y bydd y rheiny sy'n ymwneud â'r broses penderfynu ar y teitl 'Athro Regius' yn cytuno bod o leiaf un o'n prifysgolion yn haeddu'r anrhydedd hon."