Cerflun newydd yn dathlu ffynnon enwog

Cyhoeddwyd
Disgrifiad o’r llun,
Mae'r cerflun newydd yn nodi'r cysylltiad rhwng Treffynnon a'i ffynnon hanesyddol

Mae cerflun newydd yn cael ei ddadorchuddio yng nghanol Treffynnon i nodi'r cysylltiad rhwng y dref a'i ffynnon hanesyddol.

Mae'r cerflun yn dathlu hanes crefyddol y dref ac yn rhoi teyrnged i ffynnon Gwenffrewi.

Pob blwyddyn mae miloedd o bobl yn ymweld â'r ffynnon ac mae Treffynnon yn aml yn cael ei alw'n Lourdes Cymru.

Mae hanes y ffynnon wedi ei seilio ar chwedl am fywyd Santes Gwenffrewi.

Yn siarad ar raglen Post Cyntaf BBC Radio Cymru, dywedodd y Parchedig Eirlys Gruffudd, sydd wedi cyhoeddi llyfr am ffynhonnau Cymru:

"Mi wrthododd hi (Santes Gwenffrewi) serch Caradog ac am ei bod hi wedi ei wrthod o mi dorrodd ei phen hi i ffwrdd.

"Lle syrthiodd ei phen hi ar y llawr mi gododd dŵr a dyna ddechrau tarddiad y ffynnon.

"Daeth Sant Beuno, a oedd yn ewyrth iddi yno, codi ei phen hi a'i rhoi o'n ôl ar ei hysgwyddau hi ac fe fu hi byw am 15 mlynedd wedyn.

Disgrifiad o’r llun,
Mae miloedd o bobl yn ymweld â ffynnon Wenffrewi yn Nhreffynnon bob blwyddyn

"Fe weddïodd i Dduw i roi iddi'r gallu i wella'r sawl oedd yn gofyn am wellhad yn nyfroedd y ffynnon."

Mae grŵp o drigolion Treffynnon, gan gynnwys aelodau o Grŵp Trawsnewid Treffynnon a'r Cylch wedi bod wrthi am nifer o flynyddoedd yn casglu arian i godi cerflun a hefyd creu llwybr treftadaeth.

Mae'r grŵp yn dweud mai un rheswm dros osod y cerflun ar y Stryd Fawr yw i ddenu ymwelwyr i ganol y dre.

Dywedodd Roberta Owen, aelod o'r grŵp: "Pob blwyddyn mae tua 50,000 o ymwelwyr a phererinion yn dod i'r ffynnon a bron neb yn dod i fyny i'r dref, felly rydym yn gobeithio denu rhai ohonynt i weld y cerflun yma sy'n dangos hanes y ffynnon."

Bydd gorymdaith yn dechau am 11.30am ddydd Sadwrn o ffynnon Gwenffrewi i fyny'r Stryd Fawr lle y bydd seremoni i ddathlu llwybr treftadaeth newydd ac i ddadorchuddio'r cerflun.

Straeon perthnasol