BBC Cymru Fyw

'Sicrhau dyfodol' un o wneuthurwyr clocsiau olaf Cymru

Published
image captionMae Gwilym Rhys hefyd yn aelod o'r grŵp Plu

Mae gwneud clocsiau Cymreig yn grefft sydd wedi parhau am ganrifoedd. Ond roedd yna bryder y gallai'r traddodiad farw wrth i un o'r gwneuthurwyr llawn amser olaf yng Nghymru ystyried ymddeol.

Ers iddo droi yn 60, mae Trefor Owen o Griccieth wedi bod yn ystyried ymddeol er mwyn treulio mwy o amser gyda'i wraig, Rhiannon.

Y pryder oedd na fyddai'r gwaith yn parhau, gan nad oedd unrhyw un i gymryd yr awenau.

Ond, yn dilyn galwad annisgwyl o swyddfa frenhinol, mae gobaith i'r dyfodol unwaith eto.

Crefft

image copyrightHuw Jenkins
image captionRoedd pryder na fyddai unrhyw un yn parhau gyda chrefft Trefor Owen

Daeth yr alwad o Swyddfa'r Tywysog Charles, oedd wedi clywed am sefyllfa Trefor ar y radio, ac oedd am dalu am brentis.

Dywedodd Rhiannon Owen: "Roedd o'n anodd i gredu bod 'na alwad o rywun fel Prince Charles, felly mae'n cymryd dipyn o amser i ddod dros y peth.

"Heb y pres, fydd na ddim dyfodol i'r grefft 'swn i'n deud."

Mae swyddfa'r tywysog wedi cadarnhau ei fod am wneud cyfraniad fydd yn sicrhau dyfodol y traddodiad.

'Cyfraniad i ddiwylliant Cymru'

Ers mis Ebrill, Gwilym Bowen Rhys sydd wedi bod yn mynd i'r gweithdy bob dydd i ddysgu'r grefft.

Mae ei ddiddordeb mewn traddodiadau gwerin yn amlwg fel aelod o grŵp Plu, ond mae'n dweud bod dysgu i wneud clocsiau yn her gwbl wahanol.

"Mae bron iawn pob agwedd o'r gwneuthuriad yn grefft yn ei hun 'swn i'n ddeud," meddai.

"Mae o i gyd i 'neud hefo teimlad, a dy lygaid, 'da ni'm yn mesur a does na'm lot o wyddoniaeth yno fo o gwbl... Mae o'n grefft."

Gobaith Gwilym yw y bydd yn gallu sicrhau dyfodol y grefft yng Nghymru.

"Dwi'n eitha' sicr y bydd 'na alw am glocsian felly cyn belled a bod 'na alw am glocsiau bydd na alw am rywun i'w gwneud nhw.

"Rownd y byd yn sicr 'da ni'n cael ordors o rownd y byd i gyd, ond dwi'n gweld hwn fatha cyfraniad bach fi i ddiwylliant Cymru, dyna di'r pwyslais."