'Pryderon' am gytundebau 'dim oriau'

Dim oriau
Image caption Yn ôl y beirniaid mae cytundebau 'dim oriau' yn cynyddu tlodi gan nad ydyn nhw sicrhau incwm sefydlog

Mae Ysgrifennydd Cymru David Jones wedi cyfadde' fod 'na bryderon am gytundebau 'dim oriau', er fod Llywodraeth San Steffan wedi cyhoeddi y gallai'r rhai sy'n hawlio budd-dal gael eu cosbi os fyddan nhw'n gwrthod eu derbyn.

Wrth siarad ar raglen Week In Week Out ar BBC Cymru Wales, dywedodd Mr Jones mai pryder mwya'r llywodraeth oedd "cytundebau sy'n egscliwsif fel nad yw'r bobl hynny'n cael chwilio am waith arall".

Dywedodd mai dyna pam mae'r llywodraeth wedi cyhoeddi ymgynghoriad ar y mater, a'u bod wedi derbyn 30,000 o ymatebion.

"Ond," ychwanegodd, "fe fydd polisïau eraill yr ydym yn eu cyflwyno yn sicrhau fod pobl sydd ar gytundebau 'dim oriau' ar eu hennill mewn gwaith nag ar fudd-daliadau i'r di-waith."

'Talu'r biliau'

Nid yw cytundebau 'dim oriau' yn ymrwymo cyflogwr i ddarparu nifer penodol o oriau gwaith.

Er bod amodau cytundebau o'r fath yn cynnig hyblygrwydd i gwmnïau ac yn cael eu gweld fel pethau buddiol i rai gweithwyr, maen nhw hefyd yn cael y bai am gynyddu tlodi gan nad ydyn nhw'n darparu incwm sefydlog.

Dywedodd llefarydd Llafur ar Ddiwygio'r System Les, Chris Bryant, AS y Rhondda, ei bod yn briodol gofyn pam fod y llywodraeth yn gorfodi pobl i fod ar gytundebau 'dim oriau' tra bod ymgynghoriad yn dal i ddigwydd.

Dywedodd Mr Bryant: "Mewn byd lle mae cytundebau 'dim oriau' yn fwyfwy poblogaidd i gyflogwyr, dydyn nhw ddim yn swnio'n sefydlog yn nhermau arian i gartref lle mae gan berson ddau o blant ac yn gorfod talu'r biliau ar ddiwedd yr wythnos.

"Mae'r siec budd-dal yn dod i mewn bob pythefnos. Mae hynny'n llawer mwy sefydlog a dyna'r penbleth mwyaf i'r llywodraeth."

'Angen gwelliannau'

Ar y rhaglen nos Fawrth, bydd Dr Merrill Matthews, ysgolhaig a sylwebydd ceidwadol o DallasTexas, yn ystyried effaith diwygiadau'r llywodraeth ar fudd-daliadau.

Daeth Dr Matthews i Gymru chwe blynedd yn ôl gan feirniadu'r rhai oedd yn hawlio budd-dal am beidio chwilio'n ddigon caled am waith.

Yn y rhaglen mae'n siarad gyda phobl sydd wedi symud o fudd-daliadau i fyd gwaith ond sy'n cael trafferth cael dau ben llinyn ynghyd.

Dywedodd Dr Matthews: "Mae'n rhaid gwneud gwelliannau. Yr un peth yr wyf wedi clywed yn glir yw bod llawer o bobl sy'n awyddus iawn i fynd i weithio.

"Nawr mae'n bryd i swyddogion etholedig weithio er mwyn sicrhau eu bod yn gallu gwneud hynny."

Bydd Week In Week Out yn cael ei darlledu ar BBC One Wales ar nos Fawrth, 27 Mai am 22:35.

Straeon perthnasol

Hefyd ar y BBC