Achos Gleision: Fyfield 'wedi ceisio achub' y glowyr

Malcolm Fyfield Image copyright Wales News Service
Image caption Mae Malcolm Fyfield yn gwadu cyhuddiad o ddynladdiad

Mae'r rheithgor yn achos glofa'r Gleision wedi bod yn gweld ffilm o gyfweliad wnaeth yr heddlu â Malcolm Fyfield, lle mae'n disgrifio ceisio achub dau o'r glowyr fu farw.

Mae Mr Fyfield, 58, yn gwadu cyhuddiad o ddynladdiad.

Cafodd David Powell, 50, Charles Breslin, 62, Philip Hill, 44, a Garry Jenkins, 39, eu lladd wedi i hyd at 650,000 galwyn o ddŵr lifo i'r lofa.

Mae'r cwmni oedd yn berchen ar y safle, MNS Mining, yn gwadu cyhuddiad o ddynladdiad corfforaethol.

'Dim problem'

Gwelodd y llys gyfweliad â Mr Fyfield, a gafodd ei gynnal y prynhawn y cafodd ei arestio, lle'r oedd swyddogion heddlu yn ei holi ynglŷn â beth oedd wedi digwydd ar y diwrnod dan sylw.

Dywedodd Mr Fyfield ei fod wedi cyrraedd y lofa am 6:15 y bore ddiwrnod y drychineb, ar Medi 15 2011, ac wedi mynd dan ddaear.

Yno fe gynhaliodd gyfres o wiriadau a daeth i'r casgliad fod "dim problem yn ein hwynebu ni ar y dydd", a bod y glowyr wedi dweud fod "popeth yn iawn ac yn barod i fynd".

Dywedodd Mr Fyfield ei fod wedi esbonio'i gynllun i gysylltu'r hen ran o'r gweithfeydd i'r dynion a'u bod nhw'n fodlon â hynny.

'Allan o reolaeth'

Aeth ymlaen i esbonio sut y gwnaeth Phillip Hill ddrilio'r tyllau. "[Mewn] tua 15 eiliad roedden ni'n gallu clywed y dŵr yn dod o'r agoriad", meddai Mr Fyfield.

Ychwanegodd bod yr un ohonyn nhw wedi disgwyl gweld gymaint o ddŵr yn dod drwy'r twll oherwydd ei fod wedi "archwilio'r ochr arall yn flaenorol".

"Roedden ni wedi ei ddrilio o flaen llaw er mwyn gweld a oedd dŵr yno ac roedd faint o ddŵr ddaeth trwyddo yn eithriadol o fach," meddai.

Fe ddisgrifiodd wedyn y dŵr yn llifo - roedd "allan o reolaeth yn llwyr" ac fe orchfygodd pawb oedd ar wyneb y graig.

Wynebau ei deulu

Yna fe neidiodd i'r ochr a gwelodd y dynion eraill yn mynd heibio o'i flaen yn y dŵr.

Yna cafodd ei lusgo i lawr llethr, cyn dod i stop ymhellach i lawr.

Dywedodd mai'r unig beth oedd yn cofio wedyn oedd gweld wynebau aelodau o'i deulu.

Ar y pwynt yma yn y cyfweliad, a oedd yn cael ei ddangos i'r llys, roedd Malcolm Fyfield dan deimlad.

Wedi iddo ddod at ei hun, disgrifiodd Mr Fyfield sut y daeth o hyd i David Powell a cheisiodd ei adfywio ceg wrth geg, ond bod hyn ddim wedi gweithio.

Llwyddo i ddianc

Dywedodd fod y dŵr yn parhau i godi a bod y to yn gwneud "sŵn fel taranau". Dywedodd ei fod yn gwybod mai sŵn yr adrannau o fewn y lofa yn torri oedd hyn.

Yna, gwelodd olau Phillip Hill yn symud, wnaeth roi gobaith iddo ei fod yn fyw. Ond mynd yn ôl ac ymlaen yn y dŵr oedd y lamp.

Fe gyrhaeddodd lle'r oedd Mr Hill ond roedd "ei wyneb yn wahanol".

"Doedd yn edrych ddim byd fel yr oedd o'r blaen," meddai Mr Fyfield.

Ceisiodd ei adfer yn yr un modd ac roedd wedi ei wneud ynghynt, ond doedd hyn ddim yn bosib. Ceisiodd ryddhau Mr Hill o'r man lle'r oedd yn sownd, ond yn ofer.

Gyda'r dŵr yn parhau i godi fe aeth Mr Fyfield tuag at yr hen weithfeydd ac fe ddihangodd o'r lofa.

Yn gynharach yn y dydd, roedd y llys wedi clywed tystiolaeth gan dditectif oedd ar ddyletswydd adeg y trychineb.

Straeon perthnasol