Cyplau hoyw'n cael priodi o ddydd Sadwrn ymlaen

Gorymdaith priodasau
Image caption Roedd gorymdaith ym Mhen-y-bont i nodi'r newid yn y gyfraith

Mae cyplau hoyw yng Nghymru ymysg y cyntaf yn y DU i briodi ers newid i'r gyfraith ddydd Sadwrn.

Mae'r newid yn y gyfraith yn caniatau i ddau aelod o'r un rhyw briodi yn dod i rym yng Nghymru a Lloegr.

Cafodd y Ddeddf Priodasau ei chymeradwyo gan aelodau seneddol a daeth yn gyfraith wedi iddi dderbyn cydsyniad brenhinol ym mis Gorffennaf y llynedd.

Mae nifer o sefydliadau crefyddol Cymru'n bwriadu gweithredu eu hawl i gynnal seremonïau rhwng cyplau o'r un rhyw.

Y cyntaf i briodi

Mae cyplau yng Nghymru ymhlith y rhai cyntaf i briodi ym Mhrydain, wedi seremoniau fore Sadwrn.

Yng Nghymru, cafodd dwy briodas yn cael eu cynnal ddydd Sadwrn - gyda cwpwl gwrywaidd yn priodi yn ardal Abertawe a chwpl benywaidd yn priodi yng Nghaerffili.

Ym Mhen-y-bont ar Ogwr, cafodd gorymdaith ei chynnal o gwmpas y dre i nodi'r diwrnod.

Un oedd wedi priodi fore Sadwrn yw Lisa, o Ystrad Mynach.

Dywedodd: "Mae wedi bod yn ddiwrnod braf, a phwysig iawn, ac rydw i'n falch mai ni oedd y cyntaf yn y sir i briodi.

"Nawr ein bod ni'n cael ein trin yn gyfartal - nid yw partneriaeth sifil yn gyfartal fel y dylai fod, dyna pam ein bod ni wedi bod yn aros tan heddiw."

Image caption Cafodd pobl eu hannog i wisgo'n lliwgar ar gyfer yr orymdaith ddydd Sadwrn

Dywedodd y Cynghorydd James Pritchard, sy'n gyfrifol am gydraddoldeb yng Nghyngor Sir Caerffili: "Rydyn ni'n falch iawn bod y cwpl wedi dewis i gynnal eu seremoni yma yn Nhŷ Penallta.

"Mae hwn wir yn ddiwrnod hanesyddol i gydraddoldeb yn y sir ac ar draws y DU. Rydyn ni'n dymuno dyfodol hapus i'r cwpl gyda'i gilydd."

Am funud wedi hanner nos, pan ddaeth y ddeddf i rym, cafodd tair priodas eu cynnal yn Lloegr.

Yn Neuadd Islington yn Llundain, priododd Peter McGraith a David Cabreza ac yn Llyfrgell Mayfair yn ardal Westminster, roedd John Coffey, 52, a'i bartner Bernardo Marti, 47, yn dweud eu haddunedau priodas.

Cynhaliwyd priodas dau arall, Andrew Wale a Neil Allard, ym Mhafiliwn Brighton gan gofrestrydd gyda'r enw addas, Trevor Love.

'Breuddwyd'

Mae un band Cymraeg wedi cyhoeddi fideo newydd i'w can i ddathlu bod gan gyplau o'r un rhyw yr hawl i briodi o hyn ymlaen.

Mae fideo'r gan 'Ymlaen' gan Clinigol yn dangos dwy ddynes yn priodi. Dywedodd Nia Medi o'r band bod cynhyrchu fideo o'r fath wedi bod yn freuddwyd.

"Mae wastad wedi bod yn freuddwyd i mi mewn ffordd i wneud ffilm Cymraeg ar y thema yma, achos dwi'n meddwl bod ishe fe, bod 'na gap yn y farchnad i'r math yma o beth a hefyd bod angen portreadu'r math yma o beth hefyd," meddai.

Yn siarad ar y Post Cyntaf, dywedodd nad y nod oedd synnu pobl, ond dywedodd ei fod yn help i farchnata'r gan.

"I fi o'dd o'n rhywbeth gwbl naturiol a 'ni jyst ishe gweld hyn yn digwydd mewn cerddoriaeth pop Gymraeg... ond alla'i ddim gwadu, wrth gwrs, bod hwnna'n mynd i helpu.

"Mae'n garreg filltir enfawr i bawb, a neithiwr, pan oedd yr holl beth yn gyfreithiol, ddim tan neithiwr 'nes i sylweddoli cyn lleied o hawliau oedd gyda ni, fel pobl hoyw.

"Nawr bod y peth wedi dod i rym, dyna pryd ni'n sylweddoli faint ni wedi colli mas."

Straeon perthnasol