Llifogydd yn achosi dinistr

Cyhoeddwyd
Ffynhonnell y llun, RNLI
Disgrifiad o’r llun,
Fe wnaeth yr RNLI achub pedwar o bobl o dŷ fferm yn Llanbedr, Gwynedd
Ffynhonnell y llun, LOVE TYWYN
Disgrifiad o’r llun,
Roedd y tonnau yma'n hyrddio dros Ffordd y Pier yn Nhywyn
Ffynhonnell y llun, Athena Pictures
Disgrifiad o’r llun,
Cafodd y llun yma ei dynnu yn Saundersfoot
Disgrifiad o’r llun,
Roedd y cabanau yma mewn parc gwyliau ger Cydweli dan ddŵr ar ôl y llanw uchel
Ffynhonnell y llun, Athena Pictures
Disgrifiad o’r llun,
Mae'r difrod i bromenâd Aberystwyth yn ddifrifol
Ffynhonnell y llun, Athena Pictures
Disgrifiad o’r llun,
Cafodd y ffordd yma yn Amroth ei difrodi'n ddifrifol gan y tonnau

Mae'r tywydd garw wedi achosi difrod mewn sawl ardal yng Nghymru wrth i gyfuniad o wynt cryf a glaw achosi llifogydd a dinistr.

Yr ardaloedd sydd wedi cael eu heffeithio waethaf yw'r de orllewin - yn arbennig Sir Gâr, a Cheredigion - ac ardaloedd o Wynedd.

Cafodd pobl rybudd i adael eu cartrefi cyn i lanw uchel daro Aberystwyth a'r Borth am 9.20pm.

Roedd y gwynt yn hyrddio ar 75 m.y.a. yng Nghapel Curig yn Eryri am 6am, 60 m.y.a. yn Aberporth yng Ngheredigion a 63 m.y.a. ar benrhyn y Mwmbwls ger Abertawe.

Mae'r manylion diweddaraf am rybuddion ar wefan Cyfoeth Naturiol Cymru.

Dywedodd Joanne Sherwood o Cyfoeth Naturiol Cymru wrth BBC Cymru: "Rhain yw rhai o'r llanwau uchaf ers 1997 ac ar ben hynny mae'n wyntog iawn ac mae hynny'n achosi ymchwydd o fetr ychwanegol ar ben y llanw.

"Rydym yn credu bod hyn yn ddifrifol ac mae'n timau ni allan yn gwirio'r amddiffynfeydd er mwyn sicrhau fod popeth yn gweithio'n iawn."

Mae pobl sy'n gorfod gadael eu cartrefi i aros gyda pherthnasau yn cael eu hannog i roi gwybod i'r heddlu ar 101.

Effaith y llifogydd

De Orllewin

Deliodd y gwasanaethau brys gyda llifogydd mewn tua 30 o gartrefi yng nghanol Aberteifi ac achubwyd un fenyw feichiog o'i chartref yn Stryd y Santes Fair yng nghanol y dref.

Dywedodd y Cynghorydd John Adams Lewis ar Taro'r Post: "Dwi wedi byw yn Aberteifi ers 46 o flynyddoedd a dwi ddim wedi ei gweld hi fel hyn erioed. O'dd y dŵr lan rhyw lathen o uchder yn rhyw 30 o'r tai...

"Mae'r dŵr wedi mynd lawr nawr, ond mae'r difrod wedi ei wneud yn dyw e."

Mae oddeutu 70 o garafanau wedi cael eu difrodi mewn parc gwyliau ger Cydweli.

Gan fod y parc wedi cau rhwng mis Ionawr a Mawrth nid oedd y cabanau'n cael eu defnyddio ar y pryd.

Ym Mhentywyn mae adroddiadau fod y llanw uchel wedi chwalu drwy fyrddau llifogydd oedd wedi cael eu gosod er mwyn cryfhau'r wal fôr ac mae'r Beach Hotel wedi ei ddifrodi gan ddŵr.

Gogledd Orllewin

Ffynhonnell y llun, Love Tywyn
Disgrifiad o’r llun,
Nid yw'n edrych yn debygol y bydd trenau'n gallu teithio drwy Dywyn

Yn ôl Cyngor Gwynedd, mae tua 60 o bobl eisoes yn defnyddio'r lloches yn Bermo, rhai ohonyn nhw'n dod a'i hanifeiliaid anwes hefo nhw, ac mae gweithwyr o'r Groes Goch a'r cyngor yno i'w cynorthwyo.

Bu'n rhaid i griwiau'r bad achub symud pedwar o bobl o fferm yn Llanbedr ac achub pump o bobl oedd yn sownd yn eu carafanau ym Mhwllheli.

Canolbarth

Mae Gwasanaeth Tân ac Achub Gorllewin a Canolbarth Cymru wedi gorfod delio â digwyddiadau yn Aberaeron.

Yn Nhywyn mae adroddiadau bod rhannau o'r cledrau wedi cael eu golchi i ffwrdd gan y tonnau.

Gogledd Ddwyrain

Mae Cyngor Sir y Fflint hefyd wedi sefydlu canolfannau i'w defnyddio fel lloches yn Nhreffynnon a Glannau Dyfrdwy er mwyn delio efo effeithiau'r llanw uchel wnaeth daro am hanner dydd yn yr ardaloedd hynny.

De Ddwyrain

Disgrifiad o’r llun,
Cafodd y tŷ hwn ei daro gan fellten yng Nghaerffili

Yng Nghaerffili fe gafodd tŷ ei roi ar dân wedi iddo gael ei daro gan fellten.

Cafodd y gwasanaethau brys eu galw i gyfeiriad yn Ffordd Pengam ym Mhenpedairheol yn doc wedi 4pm, er nad oedd bywydau yn y fantol.

Aeth diffoddwyr tân i Lanilltud Fawr i gynorthwyo menyw oedd yn sownd mewn carafan ger y traeth.

Mae'r A466 yn Nhyndyrn wedi cael ei chau oherwydd bod dŵr ar y ffordd. Bydd ar gau am 20 munud cyn ag ar ôl llanw uchel ddydd Sadwrn hefyd, fydd yn digwydd am 9:47 yn y bore a 10:12 yn ystod y nos.

Dywedodd Roger Hoggins, pennaeth gweithredu Cyngor Sir Fynwy: "Mae'r llanw a ragwelir yn uchel ond yn is na hyn a fyddai fel arfer yn arwain at lifogydd eiddo. Fodd bynnag, mae'r cyfuniad o lanw uchel, dŵr llifogydd, gwyntoedd uchel ac ymchwydd llanw a ragwelir yn yr Hafren, ynghyd â phwysau isel, yn golygu y gall eiddo fod mewn perygl o lifogydd .

"Felly, byddwn yn defnyddio bagiau tywod er mwyn amddiffyn eiddo allai fod mewn perygl cyn cau'r ffordd. "

Ffynhonnell y llun, Cyngor Sir Fynwy
Disgrifiad o’r llun,
Roedd rhaid cau'r A466 yn Nhyndyrn

Mae Cyngor Caerdydd wedi rhybuddio cerddwyr a beicwyr i fod yn ofalus wrth groesi'r morglawdd yn y bae.

Dywedodd llefarydd ar eu rhan bod llanw uchel o 7.69m wedi cael ei gofnodi - yr uchaf ers i'r morglawdd gaen ei adeiladu nôl yn 2006.

Ychwanegodd: "Mae'r llanw a'r gwynt wedi gadael gweddillion ar ffordd y Morglawdd a all fod yn beryglus. Gan hynny mae'n bosibl y caiff beicwyr a cherddwyr eu hatal rhag defnyddio'r ffordd os bydd rhaid, felly cysylltwch â swyddfa reoli'r morglawdd os oes unrhyw bryderon gennych drwy ffonio 02920 700234."

Cafodd pobl eu symud o'u cartrefi yng Nghasnewydd dros nos oherwydd y risg o lifogydd wrth i CNC rybuddio am lanw uchel iawn yno, ond ni chafodd yr ardal ei heffeithio mor ddrwg â roedd rhai wedi ei ofni.

Trafferthion ar y ffyrdd

Disgrifiad o’r llun,
Roedd lefel y môr yn uchel yn gynnar yn Aberaeron

Mae'r tywydd wedi achosi trafferthion ar y ffyrdd :-

  • Roedd yr A496 ar gau rhwng y Bermo a'r A470 yn Nolgellau;
  • Gofynnodd Heddlu Dyfed-Powys i bobl osgoi San Clêr gan fod Ffordd Isaf San Clêr wedi cau;
  • Roedd yr A4042 ar gau i'r ddau gyfeiriad yn Llanelen ger Y Fenni yn Sir Fynwy wedi i afon Wysg orlifo;
  • Roedd yr A487 ar gau rhwng Niwgwl a Solfach yn Sir Benfro wedi i'r amddiffynfa gael ei chwalu ger y lan;
  • Wedi i afon Ceiriw orlifo yn Sir Benfro roedd llifogydd ar yr A4075 ond bod angen i yrwyr fod yn ofalus;
  • Roedd Pont Cleddau yn Sir Benfro wedi cau ar gyfer pob cerbyd;
  • Roedd yr A4066 ar gau yn Nhalacharn yn Sir Gaerfyrddin oherwydd llifogydd rhwng Stryd Fictoria a Stryd Frogmore wedi i Afon Taf orlifo yno;
  • Roedd y brif ffordd drwy ganol pentref Pentywyn ar gau oherwydd llifogydd;
  • Roedd y prom yn Aberystwyth ynghau a Heddlu Dyfed Powys yn rhybuddio pobl i osgoi mynd yno;
  • Yn ôl Trenau Arriva Cymru, roedd gwasanaeth bysiau rhwng Amwythig ac Aberystwyth rhwng 9am a 5pm a'r un peth yn wir am y lein rhwng Cyffordd Llandudno a Blaenau Ffestiniog rhwng 10am a 4pm;
  • Roedd y gwasanaethau trên rhwng Abertawe a Chaerfyrddin a rhwng Abertawe a Phantyffynnon i gyd wedi'u gohirio am y tro gyda bysiau'n cludo teithwyr. Roedd oedi ar y gwasanaeth rhwng Caerdydd a Chasnewydd;
  • Roedd y lein hefyd ar gau rhwng Penbre a Phorth Tywyn rhwng Llanelli a Chaerfyrddin a gwasanaeth bysiau ar gael;
  • Dywedodd Trenau Arriva Cymru fod yr holl wasanaethau rhwng Llandudno a Chaer wedi'u canslo oherwydd llifogydd;
  • Hefyd roedd holl wasanaethau fferi cwmni Stena rhwng Abergwaun a Rosslare wedi eu canslo.
Ffynhonnell y llun, UGC Steven Griffiths
Disgrifiad o’r llun,
Anfonwyd y llun yma o Langennech ger Llanelli gan Steven Griffiths

Dywedodd Owain Wyn Evans o wasanaeth tywydd BBC Cymru fore Gwener: "Mae gwyntoedd cryfion a'r llanw uchel yn debygol o barhau i greu tonnau uchel iawn sy'n gwneud y sefyllfa'n beryglus iawn yn enwedig ger y glannau.

"Mae gan y Swyddfa Dywydd rybudd melyn am wyntoedd cryfion, a bydd llanw uchel unwaith eto heno 'ma, felly mae rhagor o lifogydd yn bosib bryd hynny.

"Wrth i system o bwysedd isel symud tuag at Gymru o'r gorllewin, mae disgwyl rhagor o law trwm iawn ddydd Sul - ac mae hynny'n debygol o achosi rhagor o lifogydd ac amodau ansefydlog iawn."

Gall aelodau o'r cyhoedd ffonio'r llinell llifogydd ar 0845 988 1188 am fwy o wybodaeth.

Dolenni perthnasol ar y we

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys gwefannau allanol