Thomas Smith wedi marw o lid yr ymennydd ar ei ben-blwydd

Thomas Smith Image copyright Wales News Service
Image caption Ar ei wyliau yn Ne Cymru oedd Thomas Smith pan ddechreuodd deimlo'n sâl

Mae cwest wedi clywed fod bachgen wedi marw o lid yr ymennydd ar ei ben-blwydd yn 13 oed ar ôl i ysbyty roi tabledi lladd poen syml iddo.

Roedd Thomas Smith wedi mynd i Ysbyty'r Tywysog Charles ym Merthyr Tudful gyda chur pen a phoenau yn ei wddf.

Clywodd y cwest yng Nghaerdydd ei bod hi'n bedair awr cyn i feddygon roi unrhyw gyffuriau gwrthfiotig i drin y symtomau llid yr ymennydd. Roedd y bachgen yn cael problemau difrifol wrth anadlu erbyn hynny ac wedi dechrau troi'n las.

Bu farw o'r haint yn Ysbyty Athrofaol Caerdydd yn ddiweddarach.

Dywedodd Dr Kwong-Tou Yip wrth y cwest: "Wrth edrych yn ôl, fe ddylen ni fod wedi rhoi cyffuriau gwrthfiotig iddo'n llawer cynt.

"Os ydych yn dechrau triniaeth felly'n gynt mae yna bosibilrwydd o wella ac achosi llai o niwed niwrolegol."

Ar wyliau

Roedd Thomas, o Cannock yn Sir Stafford, ar wyliau yn ne Cymru gyda'i deulu pan gafodd ei daro'n wael.

Dechreuodd y bachgen, a oedd yn bêldroediwr talentog, gwyno gyda chur pen. Gan ei fod yn aml yn cael cur o'r fath, wnaeth ei rieni, Andrew ac Emma Smith, ddim poeni'n ormodol ar y cychwyn.

Ond clywodd y cwest ei fod yn diodde' o fath angeuol o lid yr ymennydd, sydd ddim yn achosi brech ar y croen.

Aeth y teulu ag ef at feddyg teulu y tu allan i oriau meddygfa, a chafodd ei anfon i'r ysbyty wedi i'r cur fethu â chilio ar ôl tridiau.

Roedd meddygon yn credu i ddechrau fod ganddo diwmor ar yr ymennydd a chafodd dabledi lladd poen tra bod rhagor o brofion yn cael eu cynnal.

Dim ond ar gweld meddyg mwy profiadol - bedair awr ar ôl mynd i'r ysbyty - y cafodd ddiagnosis llid yr ymennydd.

Cafodd ffit funudau'n ddiweddarach a chafodd ei gludo i'r uned gofal dwys yn Ysbyty Athrofaol Caerdydd.

Ond wnaeth o fyth wella a bu farw yno ym mis Mai, ar ddiwrnod ei ben-blwydd yn 13 oed.

'Achos anarferol'

Meddai'r Ymgynghorydd Plant, Dr Ezzat Afifi: "Mae'n wir bod gennym gyfrifoldeb proffesiynol i roi cyffuriau gwrthfiotig i Thomas.

"Ond dydw i ddim wir yn credu y byddai wedi gwneud unrhyw wahaniaeth eu rhoi'n gynnar.

"Roedd Thomas yn diodde' o un o'r mathau gwaetha' o lid yr ymennydd - hyd yn oed os ydych chi'n cael eich trin, mae 'na siawns o gymhlethdodau.

"Doedd achos Thomas ddim yn un arferol, roedd yn anodd ac yn ddryslyd, roedd wedi camarwain pobl gan fod ganddo hanes o gael cur pen yn aml."

Cafodd y cwest ei ohirio tan y flwyddyn newydd, pan fydd rhagor o dystiolaeth feddygol arbenigol yn cael ei gasglu.