Salmond yn cyhoeddi ei weledigaeth ar gyfer Alban annibynnol

Alex Salmond a David Cameron
Image caption Alex Salmond a David Cameron yn arwyddo Cytundeb Caeredin oedd yn rhoi hawl i'r Alban gynnal refferendwm

Bydd Prif Weinidog yr Alban Alex Salmond yn cyhoeddi ei weledigaeth ar gyfer Alban annibynnol ddydd Mawrth.

Yng Nghanolfan Wyddoniaeth Glasgow y bydd cyhoeddiad Mr Salmond a'i ddirprwy Nicola Sturgeon.

Mae disgwyl y bydd y Papur Gwyn yn rhoi gwybodaeth fanwl am sut y bydd y wlad yn cael ei rhedeg fel gwladwriaeth ar wahân i weddill y Deyrnas Unedig, gyda phwyslais yn cael ei roi ar yr economi.

Mae Swyddfa'r Alban wedi dweud eu bod nhw'n credu y dylai pobl ddarllen y ddogfen 670 tudalen o hyd er mwyn penderfynu dros eu hunain a yw'r cynlluniau'n gadarn.

Brwydr ar y gorwel

Gyda llai na blwyddyn i fynd tan y refferendwm mae'r frwydr wleidyddol yn dechrau poethi.

Dyw'r sefyllfa ddim yn rhy addawol i gefnogwyr yr SNP ac eraill sydd am ddiwedd ar drefn sydd wedi bod mewn lle ers 1707 pan gafodd y Ddeddf Uno rhwng Lloegr a'r Alban ei phasio.

Rhyw 33% sydd wedi dweud eu bod nhw o blaid annibyniaeth ar gyfartaledd gyda 50% yn bwriadu pleidleisio o blaid yr undeb a 17% heb benderfynu eto.

Er hynny, mae'r grŵp sy'n ymgyrchu dros bleidlais Na, Better Together, wedi rhybuddio yn erbyn cymryd buddugoliaeth yn ganiataol, gan ddweud y gallai hynny arwain at bobl yn peidio â thrafferthu pleidleisio ar Fedi 18, 2014.

'Alban well'

Dywedodd Mr Salmond: "Mae Llywodraeth yr Alban yn esbonio'r cynlluniau ar gyfer y dyfodol ac o ddydd Mawrth ymlaen byddwn yn ymgysylltu gyda phoblogaeth yr Alban fel rhan o'r ddadl ynglŷn â sut i adeiladu Alban well.

"Bydd y Papur Gwyn yn rhoi manylion ynglŷn â sut mae cyllideb yr Alban wedi bod yn iachach na rhai'r DU ...

"Yn ogystal â dangos y seiliau cadarn bydd y papur yn canolbwyntio ar ddyfodol yr Alban a'r materion pwysica' i bobl - swyddi, twf economaidd a diogelwch."

Un o brif wrthwynebwyr Mr Salmond yn ystod y flwyddyn nesaf yw Ysgrifennydd Gwladol yr Alban, Alistair Carmichael.

Pan gafodd Mr Carmichael y swydd yn lle Michael Moore dywedodd Brian Taylor, Golygydd Gwleidyddol y BBC yn yr Alban: "Y teimlad oedd a bod yn onest fod angen agwedd fwy caled - wrth i'r bleidlais ar Fedi 18 ddod yn nes - nag un Michael Moore.

"Croeso i Alistair Carmichael, AS Ynysoedd yr Erch a Shetland sydd ag enw fel bod yn brif chwip i'r Democratiaid Rhyddfrydol oedd ddim yn ofni brwydro ..."

'Perygl go iawn'

Mae Mr Carmichael wedi dweud na fydd gan Ms Salmond "unrhyw ffordd o ddianc rhag y cwestiynau anodd" wedi lansiad y Papur Gwyn.

"Be' sy'n rhaid i ni esbonio i bobl yw bod perygl go iawn i ddyfodol y Deyrnas Unedig a bod y deyrnas er lles pawb nid dim ond Albanwyr.

"Mae er lles pobl Lloegr, Cymru a Gogledd Iwerddon. Ni ddylai hyn droi'n rhyw ornest Pwnsh a Jwdi rhwng Caeredin a Llundain."

Straeon perthnasol