Trafodaethau dros ddyfodol pwll glo

Unity Mine in Cwmgwrach Image copyright BBC news grab
Image caption Mae disgwyl i'r gweithlu presennol gael eu cadw am y tro

Bydd rheolwyr a gweithwyr ym mhwll glo mwyaf Cymru yn cyfarfod i drafod eu dyfodol wedi i'r perchnogion wneud cais i fynd i ddwylo'r gweinyddwyr.

Mae dyfodol pwll Unity yng Nghwmgwrach ger Castell-nedd wedi bod yn ansicr wedi i reolwyr ddweud mai dim ond gwaith ar gyfer 66 o'r 220 gweithlu oedd ar ôl.

Dywedodd cyfarwyddwr y cwmni Richard Nugent eu bod "wedi ein gorfodi i wneud cais i fynd i ddwylo'r gweinyddwyr" ond bod y gweithlu'n cael eu cadw ymlaen am y tro.

Dywedodd y Gweinidog Busnes Edwina Hart bod y cwmni wedi cael cynnig cymorth, ond bod pwysau ariannol ehangach a heriau eraill wedi arwain at y cwmni'n gwneud y cais.

Ychwanegodd Ms Hart: "Mae trafodaethau gyda buddsoddwyr eraill yn digwydd ac rwy'n croesawu bwriad y cyfarwyddwr i warchod y gweithlu tra bod trafodaethau'n digwydd gyda'r nod o sicrhau dyfodol tymor hir i'r pwll a'r gweithwyr."

'Potensial'

Mae Wayne Thomas o undeb glowyr yr NUM yn credu bod dyfodol i'r pwll a dywedodd:

"Rwy'n credu bod llawer o bobl sy'n gwybod am y buddsoddiad hyd yma a strwythur y pwll, ac yn sicr y rhai sy'n ymwybodol o'r potensial o'r gronfa wrth gefn yn y pwll yma... fe fyddan nhw'n gwybod bod dyfodol i'r pwll.

"Rydym yn credu bod o leiaf 10, 15, 20 mlynedd o waith ar ôl yma. Rydym yn credu bod modd cyrraedd y gronfa lo wrth gefn.

"Rwy'n sicr fy meddwl y gallwn ddatrys hyn yn y tymor hir, a gorau po gynta' y gwnawn ni lwyddo i wneud hynny."

Dros y misoedd diwethaf mae'r gweithwyr wedi cael clywed nad oedd digon o waith i bawb yn y pwll, ac fe gafodd staff gynnig i rannu shifftiau. Roedd hynny'n golygu eu bod yn derbyn chwarter o'u cyflogau arferol ar gyfartaledd.

Roedd hynny'n cael ei weld fel modd o achub dyfodol y pwll, ond deellir bod rhai gweithwyr eisoes wedi gadael i weithio mewn llefydd eraill.

Wythnos nesaf

Bydd cyfarfod brynhawn Gwener gyda'r 22 o brentisiaid yn y pwll, ac fe fydd y gweithlu llawn yn cyfarfod yr wythnos nesaf wrth i weinyddwyr gael eu penodi.

Ym mis Medi, fe wnaeth y BBC adrodd bod 94% o lo Cymru yn dod o safleoedd glo brig, gyda'r gweddill yn dod o byllau drifft fel Unity.

Roedd mwyafrif y gwaith yna mewn dau bwll yng Nghwm Nedd, sef Unity ac Aberpergwm sydd ar gau ar hyn o bryd.

Agorodd pwll Unity yn 2007 gyda chronfa o hyd at 90 miliwn tunnell o lo ar gael yno.

Mae pwll drifft yn golygu y gall y gweithwyr gerdded yno o'r wyneb yn hytrach na defnyddio lifft i gyrraedd y glo.

Straeon perthnasol