Gweithwyr o dramor: AS Llafur yn newid araith

Chris Bryant
Image caption Llefarydd Llafur ar fewnfudo, Chris Bryant: "Oes yna ffordd y gallwn ni reoleiddio'r farchnad lafur yn well fel bod gweithwyr tramor ddim yn cael eu hecsbloetio, fel sydd yn digwydd mewn rhai achosion?"

Mae llefarydd Llafur ar fewnfudo, Chris Bryant, wedi newid yr hyn roedd e wedi bwriadu ei ddweud am Tesco a Next, wedi honiadau eu bod yn ffafrio gweithwyr o Ddwyrain Ewrop ar draul rhai o Brydain.

Mewn araith, dywedodd Chris Bryant fod angen i Tesco roi "sicrwydd", tra dywedodd fod Next wedi defnyddio gwefan recriwtio "yn gyfangwbl mewn Pwyleg".

Ond wnaeth e ddim cynnwys beirniadaethau eraill o'r ddau gwmni, a oedd wedi eu hadrodd yn y wasg dros y Sul.

Roedd Tesco a Next wedi lleisio pryderon.

Cyhuddiad "anghywir"

Roedd dyfyniadau o'r araith a gyhoeddwyd yn y Sunday Telegraph yn cynnwys honiadau fod Tesco wedi symud canolfan ddosbarthu i Gaint ble roedd "canran mawr" o'r staff yn dod o wledydd "y bloc dwyreiniol".

Roedd yr adroddiad yn awgrymu ei fod yn mynd i ddweud bod staff ar safle gwreiddiol "y rhan fwyaf ohonyn nhw yn Brydeinwyr, wedi cael gwybod y gallen nhw ond symud i'r ganolfan newydd pe bai'n nhw'n derbyn toriad yn eu tâl".

Ond dywedodd yr archfarchnad ei fod yn "anghywir i gyhuddo Tesco o hyn," gan ychwanegu nad oedd ganddyn nhw'r fath ganolfan ddosbarthu yng Nghaint.

Wedi cwynion gan y cwmni, cafodd y darnau yma eu hepgor.

Yn yr araith ei hun, disgrifiwyd Tesco fel "cyflogwr da, a ffynhonnell bwysig o swyddi ym Mhrydain."

"Codi pryderon"

Ond ychwanegodd Mr Bryant: "Ond pan symudwyd canolfan ddosbarthu i leoliad newydd, cafodd staff wybod y bydden nhw ar eu colled o drosglwyddo a'r canlyniad oedd cyfran uwch o staff o wledydd A8 (rheiny o fewn yr UE sydd a llai o incwm y pen) yn cymryd y swyddi.

"Mae Tesco yn glir eu bod wedi ceisio recriwtio yn lleol. Ac rwy'n gobeithio y gallan nhw ddarparu mwy o sicrwydd ar gyfer eu staff presennol. Ond mae'r ffaith fod staff yn codi pryderon yn dangos pa mor sensitif y mae'r mater erbyn hyn."

Cyn iddo wneud yr araith, roedd disgwyl hefyd i Mr Bryant ddweud bod Next wedi "dod â 500 o weithwyr Pwylaidd i weithio yn eu warws yn South Elmsall (yng Ngorllewin Swydd Efrog) ar gyfer sêl yr haf a 300 arall yr haf hwn."

Roedd disgwyl iddo ddweud bod y gweithiwyr wedi cael eu "recriwtio yng Ngwlad Pwyl" a'u bod wedi talu £50 i gael hyd i lety.

Ond yn ystod yr araith, gwnaeth Mr Bryant ddim crybwyll nifer y gweithwyr a gyflogwyd yn South Elmsall gan Next, nac unrhyw ffi ar gyfer llety.

Fe wnaeth e ddweud bod y cwmni wedi defnyddio asiantaeth recriwtio flamejobs.pl, gyda'i gwefan wedi ei hysgrifennu "yn gyfangwbl mewn Pwyleg".

Ychwanegodd: "Nawr wrth gwrs mae cytundebau a gwaith tymor byr weithiau'n angenrheidiol i ddiwallu cynnydd tymhorol mewn galw.

"Ond pan mae'r asiantaethau'n dod â nifer mor fawr o weithwyr o genedligrwydd penodol ar adeg pan mae miliwn o bobl ifanc ddiwaith ym Mhrydain, mae'n iawn i ofyn pam fod hynny'n digwydd."

Cyn yr araith, gwadodd Tesco rai o honiadau Mr Bryant, gan ddweud ei fod e wedi bod yn "anghywir" i ddweud bod ganddyn nhw ganolfan ddosbarthu newydd yng Nghaint.

Roedd mewn gwirionedd wedi agor canolfan yn Dagenham. Gwnaeth Mr Bryant gydnabod fod y lleoliad a gyfeiriwyd ato yn y drafft yn anghywir.

"Gwirio ffeithiau"

Dywedodd Tesco: "Rydym yn falch fod Mr Bryant wedi cydnabod bod Tesco yn gyflogwr da ac yn ffynhonnell bwysig o swyddi ym Mhrydain.

"Fe weithion ni'n hynod o galed i recriwtio pobl o'r ardal leol yn Dagenham, ac o ganlyniad i'r gwaith hwnnw mae'r mwyafrif llethol yn Brydeinwyr sy'n byw yn lleol.

"Mae gennym un o'r pecynnau tâl a buddion gorau yn y diwydiant, ac rydym yn talu'r un gyfradd, boed ein cydweithwyr yn Brydeinwyr neu o'r UE."

Cyn yr araith, dywedodd llefarydd ar ran Next: "Rydym yn hynod siomedig nad yw Mr Bryant wedi trafferthu gwirio'r ffeithiau gyda'r cwmni cyn cyhoeddi ei araith.

"Mewn gwirionedd mae gweithwyr asiantaeth o Wlad Pwyl yn costio union yr un faint i ni â gweithwyr o asiantaethau lleol a'r rhai rydyn ni yn eu cyflogi yn barod.

"Yr unig reswm rydyn ni yn ceisio help gan bobl o Wlad Pwyl yw nad ydyn ni yn medru cyflogi digon o bobl leol er mwyn diwallu'r cynnydd yn y galw am weithwyr dros dro."