Carmel Napier yn rhoi tystiolaeth i ASau

Carmel Napier
Image caption Mae Ms Napier wedi cwestiynu pa mor addas yw pwerau'r comisiynwyr

Mae disgwyl i gyn brif gwnstabl Heddlu Gwent Carmel Napier siarad o flaen pwyllgor o ASau yn hwyrach, am sut y cafodd hi ei gorfodi i ymddeol o'i swydd ym mis Mehefin.

Roedd Comisiynydd Heddlu a Throseddu Heddlu Gwent, Ian Johnston, wedi dweud wrth Ms Napier fod rhaid iddi roi'r gorau i'w swydd neu y byddai yn ei gorfodi i adael.

Mae Pwyllgor Materion Cartref Tŷ'r Cyffredin wedi gofyn i'r Comisiynydd esbonio'r hyn ddigwyddodd.

Dydy Ms Napier heb siarad yn gyhoeddus am y digwyddiad eto.

Image copyright Ian Johnston
Image caption Mae Ian Johnston yn dweud fod ganddo dystiolaeth ysgrifenedig sy'n profi ei achos

Pwerau comisiynwyr

Dywedodd y Swyddfa Gartref fod y comisiynwyr wedi rhoi ffordd i bobl gyffredin gael dweud eu dweud ar faterion yn ymwneud â'r heddlu.

Dyw Ms Napier heb ddweud ei hochr hi o'r stori eto, ond mae'r cyn brif gwnstabl wedi gofyn os ydy pwerau'r comisiynwyr newydd yn tanseilio annibyniaeth yr heddlu.

Mae hi wedi galw ar Lywodraeth y DU i ystyried eto os yw'r pwerau mae'r comisiynwyr yn berchen arnynt yn briodol.

'Lle gwell'

Wythnos ddiwethaf fe ddywedodd Mr Johnston wrth banel o gynghorwyr fod yr heddlu'n "le gwell" hebddi.

Yn ôl y gyfraith bresennol mae'n rhaid cyfeirio penderfyniad i ddiswyddo prif gwnstabl i'r panel heddlu a throseddu lleol, ac fe all y panel wedyn ofyn am adroddiad gan Arolygiaeth Cwnstabliaeth Ei Mawrhydi.

Ond does gan y panel ddim yr hawl i atal yr ymddiswyddiad - mae'r pŵer hwnnw yn nwylo'r comisiynydd.

'Tystiolaeth ysgrifenedig'

Fe ddywedodd Mr Johnstone wrth ei banel heddlu lleol fod ganddo "dystiolaeth ysgrifenedig" sy'n cyfiawnhau ei benderfyniad.

Dywedodd na fyddai'n datgelu beth yw natur y dystiolaeth honno rhag ofn i'w benderfyniad gael ei wneud yn destun adolygiad barnwrol.

Mae Mr Johnston hefyd yn dweud ei fod yn falch o dderbyn gwahoddiad yr ASau a'i fod yn edrych ymlaen at drafod ei benderfyniad o flaen y pwyllgor.

Does dim disgwyl i Mr Johnston a Ms Napier ymddangos o flaen y pwyllgor ar yr un pryd - fe fydd o yn ymddangos gyntaf a hithau wedyn.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.