Galw am wahardd taro plant

Cynulliad
Image caption Mae dadlau ynglŷn ag os oes gan y Cynulliad y pwerau i wahardd taro plant

Mae gan Gymru "gyfle euraid" i wahardd taro plant yn ôl yr Aelod Cynulliad Lindsay Whittle, ac mae nifer o elusennau ac ymgyrchwyr dros hawliau plant yn cytuno.

Er hynny nid oes gan Lywodraeth Cymru'n unrhyw fwriad o gyflwyno gwaharddiad yn ystod y tymor Cynulliad hwn.

Dadl y llywodraeth yw nad oes ganddyn nhw fandad i wneud hynny, ac mae AS Ceidwadol yn dweud nad oes hawl ganddyn nhw i wneud hynny hyd yn oed petaen' nhw eisiau.

Ar hyn o bryd, mae'r gyfraith yn caniatáu cosb gorfforol dan yr amddiffyniad o "gosb resymol", ond mae rhai am weld hynny'n newid.

'Dim agosach'

Mae Lindsay Whittle yn aelod o bwyllgor iechyd y Cynulliad ac mae'n dweud ei fod am gyflwyno gwelliant i'r Mesur Cymdeithasol a Llesiant er mwyn gwahardd taro plant.

Dywedodd Mr Lindsay wrth raglen Sunday Politics y BBC: "Rwy'n ofni nad ydyn ni'n agosach nawr nag oeddem yn 2002 pan godwyd y mater hwn am y tro cyntaf yn y Cynulliad.

"P'un a yw'r gwelliant yn llwyddo yn y cam pwyllgor neu beidio dydw i ddim yn gwybod. Ond mae gen i wybodaeth ddibynadwy fod gennyf yr hawl i ddod ag ef i'r siambr lawn beth bynnag, a byddaf yn gwneud hynny. Mae hyn yn gyfle euraid."

Pryder rhai aelodau yw y byddai oblygiadau gwelliant o'r fath yn golygu oedi i'r mesur cyfan.

Er hynny mae elusennau plant yn awyddus i weld gwaharddiad yn cael ei gyflwyno.

Wrth roi tystiolaeth i'r pwyllgor plant ar y mater ym mis Ebrill, dywedodd Andy James o Barnardo's: "Mae hawl gan blant i beidio â chael eu bwrw yn yr un ffordd ag y mae'r hawl gennym ni fel oedolion."

Yn ystod yr un sesiwn dywedodd Vivienne Laing o NSPCC Cymru y byddai newid yn y ddeddf yn "ei gwneud yn glir nad yw hi'n gyfreithlon i guro plant".

Heb ei ddatganoli

Dyw'r AS Glyn Davies ddim yn credu fod gan y Cynulliad y pwerau angenrheidiol er mwyn pasio mesur o'r fath.

"Y ffordd rwy'n edrych ar hyn yw nad yw cyfiawnder troseddol wedi'i datganoli," meddai.

"Nid wyf yn credu fod y mater hwn wedi'i ddatganoli i'r Cynulliad, ond os oes anghytundeb rhwng ewyllys y Cynulliad a'r farn yma... yna yn amlwg byddai rhaid iddo gael ei gyfeirio at y Goruchaf Lys."

Mae Llywodraeth Cymru eisoes wedi dweud nad oes ganddynt fwriad pasio mesur yn gwahardd plant yn ystod y tymor Cynulliad hwn, sy'n rhedeg tan 2016.

Nid hwn yw'r tro cyntaf i'r mater gael ei godi yn y Cynulliad.

Ymdrechion blaenorol

Cafodd y pwnc ei drafod yn 2007 ond fe ddywedodd Llywodraeth Prydain nad oedd gan Lywodraeth Cymru'r cymhwysedd i basio'r ddeddf bryd hynny.

Bu ymdrech arall i basio deddf yn dilyn y refferendwm llwyddiannus ym Mawrth 2011 ar ymestyn pwerau'r Cynulliad.

Fe wnaeth yr aelod meinciau cefn Llafur Christine Chapman gyflwyno cynnig - er i fwyafrif bleidleisio o'i blaid doedd hynny ddim yn ymrwymo'r llywodraeth.

Dywedodd y gweinidog sy'n gyfrifol am les plant, Gwenda Thomas, wrth aelodau yn siambr bryd hynny y byddai angen llawer o waith paratoi i newid y gyfraith ac na fyddai ddeddfwriaeth yn cael ei gyflwyno cyn 2016.

Ond dywedodd ei bod "wedi ymrwymo i gadw'r opsiwn i ddeddfu yn y dyfodol os na allwn gyflawni'r newid sylweddol yr ydym eisiau ei weld trwy ddulliau eraill".

"Buaswn yn ofni gwneud rhieni yn droseddwyr, yn enwedig y rhai mwyaf bregus," meddai.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.