Rhybudd am doriadau 'hunllefus'

Steve Thomas
Image caption Mae Steve Thomas, cyfarwyddwr yr WLGA, yn rhybuddio am doriadau pellach

Mae rybudd bod gwasanaethau lleol yn cael eu torri'n llym wrth i gynghorau sir Cymru wynebu toriadau tebyg i'r rhai sydd ar waith yn Lloegr.

Wrth i gynghorau ymgynnull ar gyfer cynhadledd flynyddol Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (WLGA) yng Nghaerdydd heddiw, mae cyfarwyddwr y corff wedi disgrifio'r dyfodol fel un "hunllefus".

Hyd yn hyn, mae cynghorau yng Nghymru wedi llwyddo i osgoi torri nôl ar wariant i'r un graddau â chynghorau yn Lloegr.

Ond mae'n ymddangos na fydd Llywodraeth Cymru yn gallu parhau i amddiffyn y cynghorau yn yr un modd o hyn ymlaen.

'Hunllefus'

Dywedodd Steve Thomas, cyfarwyddwyr Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru: "Os oes toriadau fel y rhai yn Lloegr, fe fydd hynny'n newid y gêm.

"Yn 2010-11, blwyddyn gynta'r toriadau Seisnig, fe wnaeth llyfrgelloedd gau, fe wnaeth canolfannau hamdden gau, bu toriadau anferth yn nifer y staff - dwi'n credu fod tua 230,000 o swyddi wedi diflannu. Mae'r gyflafan yna'n parhau.

"Mae llywodraeth leol yng Nghymru wedi'i drin yn decach, a ry'n ni'n llongyfarch y Cynulliad yn hynny o beth.

"Ond os yw toriadau ar yr un lefel a rhai Lloegr am ddechrau yma yng Nghymru, a ry'n ni'n parhau i amddiffyn y ddau wasanaeth mawr, addysg a gwasanaethau cymdeithasol, wedyn mae'r effaith ar wasanaethau llai yn hunllefus, a does dim pwrpas gwadu hynny.

"Fe fydd yr effaith ar y gwasanaethau llai yna, fel hamdden, trafnidiaeth, safonau masnach, iechyd amgylcheddol - pethau sy'n bwysig iawn i bobol - yn gyflafan."

Bydd y cyfarfod heddiw yn trafod ariannu cynghorau sir yn y dyfodol, cyd-weithio rhwng gwasanaethau iechyd a chymdeithasol. Fe fydd yna drafodaeth hefyd ynglŷn ac adroddiad Robert Hill gafodd ei gyhoeddi ddydd Mawrth. Fe alwodd hwnnw am alw am dorri nifer yr awdurdodau addysg lleol.

Dywedodd Mr Thomas fod angen trafodaeth gyhoeddus ynglŷn â lefel y dreth cyngor, gan gynnwys dyfodol targed anffurfiol llywodraeth Cymru i gadw unrhyw gynnydd o dan 5% bob blwyddyn.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.