Rowan Williams yw'r canghellor nesa'

Unodd Prifysgol Morgannwg (chwith) a Phrifysgol Casnewydd (dde) Image copyright Arall
Image caption Unodd Prifysgol Morgannwg (chwith) a Phrifysgol Casnewydd (dde) ym mis Ebrill

Mae Prifysgol De Cymru wedi dweud mai'r Gwir Barchedig a'r Gwir Anrhydeddus Arglwydd Williams o Ystumllwynarth fydd eu canghellor nesa'.

Mae'r Gwir Anrhydeddus Arglwydd Morris o Aberafan KG QC yn ymddeol yn hwyr yn y flwyddyn.

Roedd yr Arglwydd Williams yn Archesgob Caergaint rhwng 2002 a 2012 ac ar hyn o bryd fe yw Meistr Coleg Madlen yng Nghaergrawnt.

Daeth Dr Rowan Williams yn gymrawd anrhydeddus y brifysgol yn 2000 ac ym mis Gorffennaf bydd yn derbyn doethuriaeth anrhydeddus.

'Penigamp'

Gwnaethpwyd y cyhoeddiad yn Swyddfa Cymru, Tŷ Gwydyr yn Llundain, nos Lun.

Dywedodd Gweinidog Swyddfa Cymru, Y Farwnes Randerson: "Bydd yn ganghellor penigamp ... a bydd ei egni a'i arbenigedd yn hwb i'r brifysgol ... nid oes neb yn fwy cymwys i gyflawni'r swydd hon."

Diolchodd i'r Arglwydd Morris am "chwarae rhan arwyddocaol wrth ddatblygu'r brifysgol"

"Fe ddylen ni oll fod yn falch o'r hyn mae wedi ei gyflawni."

Y canghellor yw pennaeth ffurfiol y brifysgol ac fe sy'n llywyddu digwyddiadau fel seremonïau graddio.

'Pleser personol'

Dywedodd yr Arglwydd Williams: "Mae dod yn ganghellor yn bleser personol ac yn ffynhonnell balchder.

"Cymuned academaidd egnïol yw hon sy'n cynnwys sawl cenedl a chred a'u hymroddiad ar y cyd yn sicrhau bod bywydau yn cael eu gweddnewid oherwydd gwybodaeth ac addysg.

Image copyright Arall
Image caption Mae'r Arglwydd Williams wedi ei urddo i Orsedd y Beirdd

"Mae'r brifysgol yn bresenoldeb sylweddol ym Mhrydain a thu hwnt, ac yn rym sylweddol ar gyfer newid cadarnhaol yng Nghymru.

Dywedodd yr Arglwydd Morris o Aberafan: "Mae hon yn flwyddyn gyffrous i'r brifysgol sydd wedi cael enw newydd.

"Yn benodol, mae'n gyfnod amserol i mi ar ôl 12 mlynedd wrth y llyw. Rwy'n trosglwyddo'r awenau i rywun enwog, un o feibion Morgannwg ac un oedd yn gwasanaethu Gwent pan oedd yn esgob.

'Cynyddu'r cyfle'

"Roedd ein rhagflaenwyr am gynyddu'r cyfle i gael addysg. Rhaid i'r brifysgol barhau i wneud hynny.

"Ein her yw'r darparu'r addysg ar gyfer anghenion ein cymdeithas, cymhwyster sy'n golygu y gall ein graddedigion addasu at heriau'r dyfodol.

"Estynnaf fy nymuniadau gorau i Arglwydd Ystumllwynarth."

Ym mis Ebrill cafodd y brifysgol newydd ei sefydlu wedi i Brifysgolion Casnewydd a Morgannwg gyfuno.

Hwn yw sefydliad addysg uwch mwyaf Cymru ble mae dros 33,500 o fyfyrwyr yn astudio.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.