'Mesurau arbed arian' ar long a suddodd

Llong y Swanland Image copyright Reuters
Image caption Suddodd y Swanland ger arfordir Llŷn yn Nhachwedd 2011, gan ladd chwech o'r criw

Roedd llong a suddodd ger arfordir Llŷn yn 2011, gan ladd chwe morwr, wedi ei gorlwytho'n drwm ac wedi bod yn destun "mesurau arbed arian", yn ôl adroddiad swyddogol i'r digwyddiad.

Mae adroddiad yr Uned Ymchwilio i Ddamweiniau Morol (MAIB) yn dweud nad oedd gwaith cynnal a chadw wedi ei wneud ar y Swanland ers dwy flynedd, a'i bod wedi gwanhau'n sylweddol oherwydd rhwd.

Cafodd dau o'r criw o Rwsia - Roman Savin, 27, a Vitaly Karpenko, 48 - eu hachub gan hofrennydd yr Awyrlu wedi'r digwyddiad ar Dachwedd 27, 2011.

Yn fuan wedyn cafwyd hyd i gorff aelod arall - Leonid Safonov, 50 - ond dyw cyrff y pum aelod arall o'r criw byth wedi cael eu canfod.

'Angen gwella'

Mae'r adroddiad gan yr MAIB yn amlinellu nifer o broblemau gyda'r Swanland, a oedd yn cario llwyth o 3,000 tunnell o wenithfaen o Landdulas yng Nghymru i Cowes ar Ynys Wyth pan aeth i drafferthion.

Cafwyd problemau strwythurol wrth i'r llong "hwylio i ddannedd gwyntoedd cryfion a moroedd tymhestlog", ac fe suddodd yn fuan ar ôl yr alwad gyntaf am gymorth.

Dywedodd llefarydd ar ran yr MAIB: "Dyma oedd damwain drasig y gellid bod wedi ei hosgoi, a gostiodd fywydau chwech o forwyr.

"Ar draws y byd rhwng 2002 a 2011, roedd bron i 250 o longau cludo wedi suddo gan achosi marwolaeth dros 800 morwr - ystadegau sy'n dangos yr angen i wella diogelwch ar fwrdd llongau cludo yn gyffredinol."

Newid dosbarthiad

Roedd yr adroddiad hefyd yn nodi nifer o ffactorau eraill oedd yn rhannol gyfrifol am y trychineb, gan gynnwys diffyg cydymffurfio â chod morol rhyngwladol, diffyg rheolaeth diogelwch effeithiol a'r pwysau ariannol o gynnal y math yma o long yn yr hinsawdd economaidd bresennol.

Dangosodd yr ymchwiliad hefyd nifer o bryderon diogelwch yn ymwneud â siwtiau trochi a siacedi achub bywyd.

Roedd perchnogion y Swanland wedi newid dosbarthiad y llong yn 2009, gan olygu gostyngiad yn eu ffioedd o 30%. Mae'r adroddiad yn cydnabod mai "mesur i arbed arian" oedd hynny, ond gan ychwanegu y byddai archwiliadau diogelwch o ganlyniad i'r newid yn llai cadarn.

Doedd criw'r Swanland ddim wedi cael digon o ymarfer o beth i'w wneud mewn argyfwng.

Mae'r adroddiad wedi cyhoeddi nifer o argymhellion, gan gynnwys yr angen i longau gludo orfod cydymffurfio â rheolau diogelwch llongau eraill.

Dywed yr adroddiad wrth gloi: "Y gobaith yw y bydd colli'r Swanland a'r chwe aelod o'r criw yn symbyliad i'r Sefydliad Morol Rhyngwladol i barhau gyda'r gwaith o fynd i'r afael â diogelwch cyffredinol ar longau cludo."

Straeon perthnasol