Prynu gwesty'n 'wastraff o arian cyhoeddus', medd pwyllgor

Cyhoeddwyd
Disgrifiad o’r llun, Mae'r adeilad gwesty'r River Lodge wedi bod yn wag ers iddo gael ei brynu chwe blynedd yn ôl

Mae pwyllgor o aelodau cynulliad wedi beirniadu Llywodraeth Cymru am "wastraffu" £1.6 miliwn ar brynu hen westy yng ngogledd Cymru.

Yn ôl yr adroddiad gan Bwyllgor Cyfrifol Cyhoeddus y Cynulliad, roedd nifer o ddiffygion o fewn systemau a phrosesau'r llywodraeth.

Daethant i'r casgliad, er enghraifft, nad oedd nifer o weinidogion yn ymwybodol o'r penderfyniad gwreiddiol i brynu gwesty'r River Lodge yn Llangollen gyda'r bwriad o arwyddo prydles gyda menter gymunedol Powys Fadog.

Roedd y fenter eisiau agor canolfan leol ar gyfer hyfforddi crefft ymladd, cadw'n heini ac addysg ysbrydol a fyddai wedi creu 15 o swyddi llawn a rhan amser o fewn tair blynedd.

Mae'r adeilad wedi bod yn wag ers ei brynu chwe blynedd yn ôl.

Methiannau

Mae'r adroddiad yn tynnu sylw at y ffaith nad oedd y gweinidog oedd â chyfrifoldeb dros yr adran ar y pryd, y cyn AC Andrew Davies, wedi cael digon o wybodaeth am y prosiect - ac nad oedd ei olynydd, Ieuan Wyn Jones AC, wedi cael gwybod am gefndir y fenter nac wedi cael gweld unrhyw bapurau perthnasol am ei fod yn aelod o blaid wleidyddol arall.

Clywodd y pwyllgor fod y cynnig i brynu'r adeilad adfeiliedig yn 2007 wedi'i wneud cyn cwblhau'r broses werthuso ac nad oedd y pris a daliwyd yn ddefnydd da o arian cyhoeddus.

Dywedwyd wrthynt hefyd fod y penderfyniad i brynu'r gwesty wedi'i wneud yn rhannol er mwyn defnyddio cyllid oedd dros ben ar ddiwedd y flwyddyn ariannol.

Yn eu hadroddiad, mae'r pwyllgor yn tanlinellu'r ffaith fod y gwas sifil a awgrymodd y posibilrwydd o brynu'r gwesty yn gyfarwyddwr gwirfoddol gyda'r sefydliad oedd eisiau prydlesu'r adeilad, a bod buddiannau'n gwrthdaro o'r herwydd.

Maent hefyd yn dweud fod rheolwr y gwas sifil dan sylw yn ymwybodol o'r sefyllfa a heb gymryd unrhyw gamau i ddelio â'r sefyllfa.

Disgrifiad o’r llun, Roedd menter Powys Fadog eisiau agor canolfan gymunedol ar y safle

Argymhellion

Mae'r adroddiad yn cyflwyno 21 o argymhellion, gan gynnwys:

  • Adolygu prosesau i sicrhau nad yw arian yn cael ei wario ar frys ar ddiwedd y flwyddyn ariannol a allai atal gwerth am arian;
  • Sicrhau bod unrhyw weinidog sy'n ymuno ag adran o'r newydd yn cael gwybodaeth lawn ar bob agwedd o'r portffolio;
  • Adolygu systemau'n ymwneud â gohebiaeth weinidogol, i sicrhau nad yr unigolyn dan sylw neu ei r/rheolwr sy'n ymateb i unrhyw bryderon am wrthdaro buddiannau.

Fis Mehefin y llynedd, roedd adroddiad Archwilydd Cyffredinol Cymru hefyd wedi beirniadu penderfyniad Llywodraeth Cymru i brynu gwesty'r River Lodge a chytuno i arwyddo'r brydles gyda menter Powys Fadog.

'Pryder mawr'

Dywedodd Darren Millar AC, Cadeirydd y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus: "Mae'r ffaith fod dros £1 miliwn o arian cyhoeddus wedi'i wastraffu o ganlyniad i wahanol benderfyniadau yn ystod y prosiect hwn yn ddigon o bryder yn ei hun.

"Ond mae'r diffygion o fewn systemau a phrosesau'r gwasanaeth sifil sydd wedi dod i'r amlwg yn ystod yr ymchwiliad hwn, ac sydd i'w gweld yn ein hymchwiliad ehangach i reolaeth grantiau Llywodraeth Cymru, yn achos pryder mawr i ni.

"Rydym yn cydnabod fod Llywodraeth Cymru wedi ceisio ailwampio nifer o'u trefniadau llywodraethol a phrosesau rheoli ond rydym yn dal yn amheus a fyddai'r trefniadau newydd yn arwain at ganlyniadau gwahanol yn y dyfodol."

Yn ôl llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Rydym yn cydnabod bod 'na ddiffygion yn y modd y deliwyd gyda phryniant a gwerthiant cyn westy'r River Lodge, Llangollen. Roedd y cyn Ysgrifennydd Parhaol wedi comisiynu'r Swyddfa Archwilio i gynhyrchu adroddiad, a arweiniodd at adroddiad y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus ar yr yn mater.

"Byddwn yn ystyried adroddiad y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus yn ofalus wrth i ni barhau i weithredu ar y gwersi a gafodd eu dysgu o River Lodger, ar draws Llywodraeth Cymru. Byddwyn yn ymateb yn ffurfiol i'r Pwyllgor yn y modd arferol."

Straeon perthnasol

Dolenni perthnasol ar y we

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys gwefannau allanol