Cofio'r môr-filwyr fu farw yn 1943

HMS Rosemary
Image caption Mi driodd HMS Rosemary helpu y ddau gwch ond mi aeth hi i drafferthion ei hun

Mae gwasanaeth coffa yn cael ei gynnal ddydd Iau i gofio am y dynion fu farw ar y môr ger arfordir Sir Benfro 70 mlynedd yn ôl.

Digwyddodd y drychineb ym mis Ebrill 1943.

Roedd y ddau gwch glanio Prydeinig, LCG 15 ac LCG 16, ar eu ffordd i Falmouth ac yn cludo môr-filwyr.

Ond mewn tywydd stormus fe suddodd y cychod yn Freshwater West.

Mae'r olion dal ar waelod y môr a dim ond tri o bobl oroesodd.

Cafodd cyrff 50 eu tynnu o'r môr ond ni ddaethpwyd o hyd i'r cyrff i gyd.

Y drychineb

Roedd LCG 15 ac 16 yn gychod glanio ond fe gafon nhw eu haddasu i gario gynnau fel bod modd eu defnyddio i ymosod ar Sisili.

Ar y siwrne hon roedden nhw eisiau profi pa mor dda oedd y cychod yn gweithio mewn dŵr.

Ar ôl docio yng Nghaergybi mi oedden nhw yn croesi Bae Aberteifi pan waethygodd y tywydd.

Er iddyn nhw ofyn am ganiatâd i gael aros yn Abergwaun ac yna Aberdaugleddau am ryw reswm mi gafodd y ceisiadau eu gwrthod.

Erbyn iddyn nhw gyrraedd Freshwater West mi oedd y cychod glanio mewn trafferthion difrifol.

Roedd gwaith adnewyddu yn cael ei wneud ar y cwch achub ar y pryd ac er i long fach arall drio ei helpu, suddo oedd ei ffawd hithau.

Cofio

Dywedodd y cynghorydd lleol David Boswell: "Mae meddwl bod 79 o fôr-filwyr wedi marw ar y noson ofnadwy dywyll honno yn anghrediniol. Ddylen nhw byth gael eu hanghofio."

Mae dwy lechen fawr yn cael eu dadorchuddio gydag enwau'r rhai fu farw arnyn nhw.

Dyw caniatâd cynllunio ddim wedi cael ei roi eto er mwyn gosod y llechi mewn safle parhaol.

"Mi fydd y llechi yn cael ei rhoi yn y ddaear ar y diwrnod er mwyn dangos y placiau newydd ond mae'n rhaid iddyn nhw ddod adref ar ddiwedd y dydd."

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.