BBC Cymru Fyw

Cymry a Saeson yn cyd-ddathlu gyda'r Fari Lwyd yng Nghas-gwent

Published
image captionMae disgwyl chwech Mari Lwyd o bob rhan o Gymru i ddod i orymdeithio tuag at y bont haearn yng Nghas-gwent i gwrdd â'r Saeson ar Ionawr 19 fel y digwyddodd llynedd. (Lluniau gan Paul Johnson)
image captionMae enghreifftiau o draddodiadau tebyg i'r Fari Lwyd sy'n ymwneud â phen ceffyl yn bodoli mewn rhannau eraill o Brydain, fel yr Old Oss yng Nghernyw (Llun: Paul Johnson). Darllennwch am y diwrnod yma http://www.bbc.co.uk/blogs/cylchgrawn/2013/01/cymry_a_saeson_yn_cyd-ddathlur.shtml
image captionMae gwreiddiau traddodiad y penglog ceffyl yn ddwfn mewn arferion hynafol o'r cyfnod cyn-Gristnogol. Cred rhai ei fod yn gysylltiedig â chwedl Rhiannon yn y Mabinogi a seremonïau ffrwythlondeb (Llun: Paul Johnson)
image captionArweinydd y 'Wassailers' ydy'r 'Wassail Butler' sydd wedi ei wisgo mewn het uchel a chlogyn prifathro. Mae'n cario bowlen bren llawn seidr i'w rannu ac i fendithio'r coed afalau (Llun: Paul Johnson)
image captionWedi'r orymdaith i ganol pont haearn Cas-gwent mae'r Fari Lwyd Gymreig yn yfed y seidr gan y 'Wassail Butler' (Llun: Paul Johnson)
image captionTraddodiad Seisnig ydy Dawnsio Morris ond mae'r criw yma sy'n byw ar y ffin yng Nghymru wedi mabwysiadu'r arfer (Llun: Paul Johnson)
image captionDechreuodd yr ŵyl pan welodd criw y Fari Lwyd yng Nghas-gwent goelcerthi a dathliadau'r Wassail dros y bont yn Lloegr (Llun: Paul Johnson)
image captionMae 'Wassail' yn perthyn i ardaloedd De a De Orllewin Lloegr sy'n cynhyrchu seidr - Swydd Gaerloyw, Henffordd a Gwlad yr Haf - a'r syniad yw bendithio'r coed afalau a'r cynhaeaf sydd i ddod (Llun: Paul Johnson)
image captionMae'r canu tu allan i Amgueddfa'r dref wedi ei seilio ar y traddodiad o 'bwnco' sef canu penillion hwyliog yn herio'r perchennog i adael y Fari a'i dilynwyr i mewn (Llun: Paul Johnson)

Hefyd gan y BBC

  • Blog: Cymry a Saeson y ffin yn cyd-ddathlu'r Calan