Dementia ar gynnydd yng Nghymru yn ôl ystadegau

Yr ymennydd Image copyright SPL
Image caption Mae gwaith ymchwil diweddar yn awgrymu fod 27,000 o gleifion dementia yng Nghymru sydd heb gael diagnosis

Mae nifer cleifion dementia yng Nghymru ar gynnydd, yn ôl y ffigyrau diweddara'.

Erbyn hyn, mae yna dros 17,000 o bobl wedi cael diagnosis am y cyflwr - sy'n gynnydd o 800 ers y llynedd.

Ond mae'n debyg bod 27,000 yn rhagor o bobl sy'n byw gyda'r cyflwr yng Nghymru sydd heb gael diagnosis.

Mae'r ffigyrau newydd yn datgelu fod y gyfradd o ran diagnosis yn amrywio'n fawr o un ardal i'r llall yn y DU.

38.5% o gleifion dementia yng Nghymru sydd wedi cael diagnosis - o'i gymharu â 75% yn rhywle fel Belfast yng Ngogledd Iwerddon.

Mae'r astudiaeth ddiweddara' hefyd yn awgrymu fod cleifion yn ne Cymru yn fwy tebygol o gael diagnosis o'i gymharu â phobl sy'n byw yn y gogledd.

'Angen gweithredu'

"Mae'n galonogol i weld fod yna gynnydd yn nifer y cleifion sy'n cael diagnosis - ond dyw llai na hanner y bobl sy'n byw gyda dementia yng Nghymru ddim yn cael y gefnogaeth na'r triniaethau meddygol sydd ar gael," meddai Sue Phelps, Cyfarwyddwr y Gymdeithas Alzheimer yng Nghymru.

"Mae'r Gwasanaeth Iechyd eisoes wedi ymrwymo i geisio gwella'r gyfradd ddiagnosis ond does fawr o newid wedi bod yng Nghymru.

"Mae'n amser troi gair yn weithred, i geisio sicrhau fod cleifion yn gallu byw'n dda gyda'r cyflwr."

Targedau

Mewn ymateb, dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Rydym yn ymwybodol fod yna broblemau gyda diagnosis dementia, ac rydym wedi gofyn i'r Asiantaeth Genedlaethol Arwain ac Arloesi mewn Gofal Iechyd i edrych ar y mater.

"Rydym wedi datblygu cynllun i adnabod y cyflwr yn gynt ac wedi gosod targedau i geisio gwella hyn.

"Yn ogystal rydym wedi gofyn iddyn nhw a Iechyd Cyhoeddus Cymru i ddatblygu hyfforddiant ar gyfer meddygfeydd i wella diagnosis, ac mae'r gwaith yma wedi dechrau."

Dros y flwyddyn ddiwetha', mae'r Gymdeithas Alzheimer wedi cydweithio gyda Tesco i gynnal Taith Dementia sydd wedi ymweld â lleoliadau ar draws y DU.

Yng Nghymru mae wedi ymweld â Wrecsam, Yr Wyddgrug, Y Trallwng a Llanelli.

Dywed yr elusen y byddan nhw hefyd yn dosbarthu miloedd o daflenni i feddygfeydd a chanolfannau cymunedol ar draws Cymru ddiwedd mis Ionawr, yn hysbysu pobl o bwysigrwydd cael diagnosis.

Mae'r elusen yn cynghori unrhyw un sy'n pryderu eu bod yn mynd yn anghofus neu'n cael trafferth cofio digwyddiadau diweddar, ymhlith symptomau eraill, i gysylltu â'u meddyg teulu.

Gall pobl hefyd gysylltu â'r Gymdeithas Alzheimer ar 0845 300 0336 neu edrych ar eu gwefan.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.