Capel Cymraeg yn cau yn Los Angeles

Cyhoeddwyd
Ffynhonnell y llun, Terry mercer
Disgrifiad o’r llun,
Roedd yna gynulleidfa lawn ar gyfer gwasanaeth ar Ragfyr 16

Mae capel Cymraeg yn Los Angeles wedi gorfod cau ar ôl 120 o flynyddoedd oherwydd diffyg cefnogaeth.

Ar ei anterth roedd Capel y Presbyteriaid yn denu cynulleidfa o 300, gyda gwasanaethau yn Gymraeg a Saesneg.

Ond dros y blynyddoedd bu dirywiad ac erbyn hyn dim ond tua 10 o addolwyr sy'n mynychu yn gyson.

Cafodd y gwasanaeth olaf ei gynnal yn gynharach ym mis Rhagfyr ond dywed y ffyddloniaid y byddan nhw'n parhau i gael defnyddio'r adeilad, gan ei fod wedi cael ei brynu gan grŵp cymunedol.

"Bu'r capel yn ffynnu dros nifer o flynyddoedd, ond yn ddiweddar mae'r nifer sy'n mynychu wedi gostwng," meddai Frank Williams, cadeirydd Ymddiriedolwyr y Capel.

Hen Synagog

Dywedodd nad oedd yr aelodau, sy'n heneiddio, mor barod i deithio pellteroedd maith i fynd i'r eglwys, gan ychwanegu fod teuluoedd eraill o Gymru wedi gadael yr ardal.

Ffynhonnell y llun, terry mercer
Disgrifiad o’r llun,
Cafodd yr adeilad ei brynu yn 1926

Cafodd yr eglwys ei sefydlu yn 1888 gan y Parchedig David Hughes o Lanuwchllyn, Gwynedd.

Yn wreiddiol fe sefydlodd ddau gapel, un ar gyfer siaradwyr Cymraeg a'r llall ar gyfer rhai oedd am addoli yn Saesneg.

Mae'n debyg i'r ail gapel ddod i ben sawl blwyddyn yn ôl, ond fe ddatblygodd yr un Cymraeg - gan arwain at sefydlu Capel y Presbyteriaid.

Symudodd y capel i adeilad mwy yn 1926 wrth i'r aelodaeth dyfu.

Fe brynwyd synagog Iddewig fel cartref newydd.

Ymddeol

Erbyn hyn mae'r adeilad yn adeilad cofrestredig.

Ffynhonnell y llun, Terry mercer
Disgrifiad o’r llun,
Yr aelodau mwya selog yn cofnodi diwedd cyfnod

Dywedodd Dafydd Evans, un o'r selogion sy'n byw yn Manhattan Beach, fod gan yr adeilad nifer o nodweddon gwreiddiol.

Wyresau Mr Evans oedd yr olaf i gael eu bedyddio yn y capel.

Dywedodd ef fod yn rhaid cau yn y diwedd "gan fod llai na 10 yn mynychu bob Sul, ac rydym i gyd yn heneiddio".

Fe wnaeth y gweinidog llaw amser olaf ymddeol yn 1964.

"Be' sydd ar goll yw Cymry ifanc sy'n dod i fyw i'r Unol Daleithiau," meddai Mr Evans, wnaeth ymfudo o Gymru yn 1964.

"Maen nhw'n dweud nad oedden nhw'n mynd i'r capel yng Nghymru ac nad oedden nhw am ddechrau nawr."

Ffynhonnell y llun, Terry mercer
Disgrifiad o’r llun,
Mae'r capel yn cynnwys nifer o nodweddion y synagog gwreiddiol