BBC Cymru Fyw

Comisiynwyr: Disgwyl canlyniadau

Published
image captionMae'r comisiynydd yn disodli'r awdurdodau heddlu
Mae disgwyl canlyniadau'r etholiadau cyntaf ar gyfer swydd newydd Comisiynydd Heddlu A Throsedd Cymru a Lloegr ddydd Gwener.
Roedd y cyfri'n dechrau fore Gwener, ac mae disgwyl y canlyniadau yn ddiweddarach.
Cynhaliwyd etholiad mewn 41 llu, gan gynnwys y pedwar yng Nghymru.
Fe fydd y comisiynwyr yn disodli'r awdurdodau heddlu presennol.
Y comisiynwyr fydd yn gosod agenda ar gyfer y llu, goruchwylio'r gyllideb a phenodi neu ddiswyddo'r prif gwnstabl.
Bydd rhai yn y lluoedd mwya' yn cael cyflog o dros £100,000 a does dim angen profiad blaenorol o'r heddlu ar gyfer y gwaith.
Y System Bleidleisio Atodol a gafodd ei defnyddio wrth i'r pleidleiswyr nodi eu dewis cyntaf ac ail ddewis o'r ymgeiswyr.

Dwy blaid

Os na fydd yr un ymgeisydd yn cael mwyafrif ar y dewis cyntaf bydd y ddau ymgeisydd mwya' llwyddiannus yn mynd ymlaen i'r ail rownd a'r ail ddewis yn cael ei ystyried ar gyfer canfod enillydd.
Mewn llu lle mai dim ond dau ymgeisydd sydd, er enghraifft Heddlu Dyfed Powys, fe fydd yr enillydd yn cael ei ddewis drwy'r dull cynta' i'r felin.
Llywodraeth y Glymblaid yn San Steffan sydd wedi cyflwyno'r newid.
Mae gan y Blaid Lafur a'r Blaid Geidwadol ymgeisydd ym mhob llu.
Dydi'r Democratiaid Rhyddfrydol ddim yn cefnogi ymgeiswyr ond ddim yn atal aelodau rhag sefyll.
Dywedodd Plaid Cymru eu bod nhw yn gwrthwynebu'r egwyddor o gomisiynwyr etholedig ac ni wnaethon nhw enwebu ymgeiswyr ar gyfer y swyddi.
Does 'na ddim etholiad yn Llundain gan fod y Maer yn gwneud cyfrifoldebau'r comisiynydd.