BBC Cymru Fyw

Masnachu pobl: Cynghorau'n torri rheolau?

Published
image captionMae masnachu pobl yn broblem sydd ar gynnydd, medd elusennau
Gall mwyafrif cynghorau Cymru fod yn torri rheolau Ewrop a'r Cenhedloedd Unedig a luniwyd er mwyn amddiffyn dioddefwyr masnachu pobl.
Mae nifer o adroddiadau diweddar yn awgrymu bod masnachu pobl ar gynnydd ar draws Cymru, ac yn rhan o fusnes byd eang gwerth amcangyfrif o £20 biliwn y flwyddyn.
Mae argymhellion un adroddiad gan grŵp SOLACE yn 2009 yn dweud y dylai awdurdodau lleol "geisio darparu cyngor i ddarpar ddioddefwyr mewn dull rhagweithiol drwy chwilio amdanynt yn y gweithle neu yn y cartref".
Mae'r adroddiad hefyd yn dweud bod "angen arweiniad lleol effeithiol i edrych ar oblygiadau troseddu yn lleol, ac i sicrhau bod gan y cyngor ddull cynhwysfawr i gynorthwyo dioddefwyr ac i rwystro mwy o fasnachu pobl".

Llai na chwarter

Er hynny mae ymchwiliad gan BBC Cymru wedi dangos mai dim ond pedwar o'r 22 awdurdod lleol yng Nghymru sydd â pholisïau penodol i edrych ar fasnachu pobl.
Oherwydd hynny'n rhannol, fe ddywed elusennau yn y maes bod nifer fawr o'r achosion yng Nghymru ddim yn cael eu hadrodd.
Dywedodd Mwenya Chimba o elusen BAWSO sy'n gweithio gyda dioddefwyr masnachu pobl: "Mae'n digwydd ar draws y wlad.
"Rydym wedi clywed am achosion yn ne Cymru, rhai yn y gogledd ac rydym wedi darllen am eraill yn y gorllewin.
"Os nad yw awdurdodau lleol yn cydnabod masnachu pobl fel problem yn eu hardal nhw, mae'n bosib bod dioddefwyr yn cael eu hanwybyddu, ac felly ddim yn derbyn y gefnogaeth y maen nhw eu hangen."
Mae adroddiad arall fydd yn cael ei gyhoeddi yr wythnos hon gan Gyngor Ffoaduriaid Cymru yn dweud y dylai "awdurdodau lleol gael swyddog i ddarparu cefnogaeth a gwybodaeth i ymarferwyr ar draws yr ardal am fasnachu pobl".
Dangosodd ymchwil BBC Cymru mai dim ond tri awdurdod sydd wedi gwneud hyn.

Esiampl dda

Dros y blynyddoedd diweddar, mae Cymru wedi cael ei gweld fel esiampl o ymarfer da yn y maes. Yn 2010 fe benododd Llywodraeth Cymru Gydlynydd Masnachu Pobl Cymru Gyfan - yr unig swydd o'i math yn y DU.
Ond ar hyn o bryd mae'r swydd yn wag wedi i Bob Toobey adael y swydd dros yr haf, ac mae elusennau yn galw am ei olynydd i fod yn ymgeisydd annibynnol.
Dywedodd prif weithredwr Cyngor Ffoaduriaid Cymru, Mike Lewis: "Mae angen i Lywodraeth Cymru wneud mwy, mae angen i awdurdodau cyhoeddus wneud mwy ac mae angen rhywun felly sydd ddim yn rhan o'r systemau yna.
"Nid yw'n broblem y gall Cymru anwybyddu, oherwydd mae'n mynd yn waeth ac nid yn gwella."

Caergybi

image captionMae rhai ar Ynys Môn yn bryderus bod porthladd Caergybi'n cael ei ddefnyddio i fasnachu pobl a'u symud ar draws y DU
Ar Ynys Môn, mae ymgyrchwyr lleol yn bryderus bod porthladd Caergybi yn cael ei ddefnyddio i ddod â dioddefwyr masnach pobl i mewn i Gymru, ac ymlaen i weddill y DU.
Dywedodd Gwenda Parry o'r elusen Soroptimists: "Mae gan borthladd Caergybi gysylltiadau gydag Iwerddon a'r Alban, ac mae ganddyn nhw gysylltiadau gyda gwledydd eraill felly mae'n treiddio i mewn i'r ynys ac ymlaen o'r ynys i weddill y DU.
"Dydw i ddim yn credu bod unrhyw un o'r awdurdodau yn gwneud digon ar hyn o bryd i daclo'r broblem."
Ond dywedodd llefarydd ar ran y Swyddfa Gartref: "Does dim tystiolaeth bod mwy o risg o fasnachu pobl yng Nghaergybi nag unrhyw borthladd arall.
"Mae ein staff rheng flaen, gan gynnwys ein Swyddogion Ffiniau yng Nghaergybi, wedi eu hyfforddi i adnabod arwyddion o fasnachu pobl ac yn chwarae rôl hanfodol yn ei atal.
"Rydym hefyd yn gweithio'n agos gyda'r heddlu, awdurdodau lleol a sefydliadau o'r sector gwirfoddol i rannu arbenigedd yn y frwydr yn erbyn masnachu pobl."

Ymateb

Yn ei ymateb i BBC Cymru, dywedodd llefarydd ar ran Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru:
"Er nad yr awdurdodau lleol sy'n arwain wrth geisio atal masnachu pobl yng Nghymru, fe allan nhw chwarae rôl bwysig wrth adnabod dioddefwyr yn lleol a'u cefnogi.
"Mae ymwybyddiaeth o fasnachu pobl wedi cynyddu ers Confensiwn Cyngor Ewrop ar Weithredu yn erbyn Masnachu Pobl yn 2009. Mae llywodraeth leol yng Nghymru nawr yn cynnwys yr ymwybyddiaeth yma i'w polisïau a phrosesau presennol.
"Mae gan awdurdodau lleol ddyletswydd o ofal i ddioddefwyr yn eu hardal nhw, ac fe fydd llywodraeth leol yng Nghymru yn parhau i weithio gyda sefydliadau eraill i wella'u hymateb i'r heriau cymhleth a ddaw o fasnachu pobl gyda'r bwriad o ddarparu'r gofal, cefnogaeth a gwarchodaeth orau posib i ddioddefwyr yng Nghymru."
Fe fydd Cynhadledd Masnachu Pobl yng Nghymru yn cael ei chynnal gan elusen BAWSO yng Nghaerdydd ar Dachwedd 21.

Straeon perthnasol

  • Ymchwiliad i honiadau o orfodi pobl i weithio