BBC Cymru Fyw

Cau ysgolion cynradd: Cadw'r trothwy yn 20?

Published
image copyrightGetty Images
image captionMae ambell i ysgol wedi cau eisoes a dwy ysgol fro wedi agor
Bydd cabinet Cyngor Ceredigion yn derbyn argymhellion ynghylch dyfodol ysgolion cynradd y sir yn ddiweddarach.
Daw'r argymhellion gan un o bwyllgorau craffu'r cyngor, Cymunedau sy'n Dysgu, sydd wedi bod yn ystyried adroddiad ar drefniadaeth ysgolion yng Ngheredigion gan gyn-arolygydd Estyn, Alun Morgan.
Disgwylir i'r cabinet benderfynu ar argymhellion y pwyllgor yn ddiweddarach eleni.
Mae'r pwyllgor yn annog y cabinet i wrthod argymhelliad yr adroddiad i ystyried cau ysgolion sydd â llai na 30 o blant ond cadw'r trothwy ar 20 o blant heblaw bod 'na amgylchiadau eithriadol.

'Ymrwymiadau dysgu'

Roedd y pwyllgor hefyd yn anghytuno ag argymhelliad yr adroddiad i gynnal adolygiad lle bo nifer y disgyblion yn is na 90.
Ar hyn o bryd mae 23 o ysgolion sydd â llai na 50 o ddisgyblion yng Ngheredigion.
Mae'r pwyllgor yn cynnig y dylai ysgolion sy'n gostwng islaw 50 o ddisgyblion gydweithio ag ysgolion eraill.
Yn ôl y pwyllgor, "dylai hyn arwain at leihau nifer yr ysgolion lle mae gan benaethiaid ymrwymiadau dysgu".
Ond roedd y pwyllgor yn teimlo y dylid ystyried "lleihau nifer presennol yr ysgolion cynradd" a pharhau i "osgoi setliad lle byddai un ateb yn addas i bob sefyllfa, a rhoi ystyriaeth ofalus i amgylchiadau a chyd-destun lleol".
Cafodd yr arolwg ei gomisiynu wedi i arweinydd y cyngor, Ellen ap Gwynn, ofyn am adolygiad o'r strategaethau a'r polisïau cyfredol oedd yn gysylltiedig â'r rhaglen ad-drefnu ym mis Mehefin eleni.

Adroddiad

Fis yn ddiweddarach penderfynodd y cabinet oedi cyn gwneud unrhyw benderfyniadau pellach ynglŷn â dyfodol addysg yn y sir, er mwyn disgwyl i Mr Morgan gwblhau adroddiad ynghylch rhaglen ad-drefnu ysgolion Ceredigion.
Daw'r drafodaeth ynghylch ad-drefnu addysg yn y sir wedi i nifer o ysgolion cynradd gael eu cau dros y blynyddoedd diwethaf.
Ym mis Medi agorodd Ysgol T Llew Jones ym Mrynhoffnant, ger Llandysul, wedi i ysgolion Blaenporth, Glynarthen, Rhydlewis a Phontgarreg gau.
Hon oedd yr ail ysgol fro i gael ei chodi yng Ngheredigion yn ystod y tair blynedd diwethaf.
Cost y cynllun oedd £5 miliwn.
Mae nifer y disgyblion yng Ngheredigion wedi gostwng o 10,695 yn 2001 i 9,655 ym mis Ionawr eleni.
Yn ôl y cyngor, mae 'na 1,436 o leoedd gweigion mewn 54 ysgol gynradd yn y sir.
Mae gan y sir saith ysgol uwchradd.
Ym mis Hydref dywedodd llefarydd ar ran Cyngor Ceredigion: "Ar ôl i arweinydd y cyngor newydd gael ei phenodi, bu'n rhaid i'r adran addysg arolygu ei pholisïau cyfredol.
"Pwrpas yr arolygiad hwn yw sicrhau bod polisi'r adran yn parhau i ddal dŵr yn ystod y pum mlynedd nesaf."

Straeon perthnasol

  • Dyfodol 23 o ysgolion bach Ceredigion yn y fantol