Cau ysgolion cynradd: Cadw'r trothwy yn 20?

Plant ysgol Image copyright Getty Images
Image caption Mae ambell i ysgol wedi cau eisoes a dwy ysgol fro wedi agor

Bydd cabinet Cyngor Ceredigion yn derbyn argymhellion ynghylch dyfodol ysgolion cynradd y sir yn ddiweddarach.

Daw'r argymhellion gan un o bwyllgorau craffu'r cyngor, Cymunedau sy'n Dysgu, sydd wedi bod yn ystyried adroddiad ar drefniadaeth ysgolion yng Ngheredigion gan gyn-arolygydd Estyn, Alun Morgan.

Disgwylir i'r cabinet benderfynu ar argymhellion y pwyllgor yn ddiweddarach eleni.

Mae'r pwyllgor yn annog y cabinet i wrthod argymhelliad yr adroddiad i ystyried cau ysgolion sydd â llai na 30 o blant ond cadw'r trothwy ar 20 o blant heblaw bod 'na amgylchiadau eithriadol.

'Ymrwymiadau dysgu'

Roedd y pwyllgor hefyd yn anghytuno ag argymhelliad yr adroddiad i gynnal adolygiad lle bo nifer y disgyblion yn is na 90.

Ar hyn o bryd mae 23 o ysgolion sydd â llai na 50 o ddisgyblion yng Ngheredigion.

Mae'r pwyllgor yn cynnig y dylai ysgolion sy'n gostwng islaw 50 o ddisgyblion gydweithio ag ysgolion eraill.

Yn ôl y pwyllgor, "dylai hyn arwain at leihau nifer yr ysgolion lle mae gan benaethiaid ymrwymiadau dysgu".

Ond roedd y pwyllgor yn teimlo y dylid ystyried "lleihau nifer presennol yr ysgolion cynradd" a pharhau i "osgoi setliad lle byddai un ateb yn addas i bob sefyllfa, a rhoi ystyriaeth ofalus i amgylchiadau a chyd-destun lleol".

Cafodd yr arolwg ei gomisiynu wedi i arweinydd y cyngor, Ellen ap Gwynn, ofyn am adolygiad o'r strategaethau a'r polisïau cyfredol oedd yn gysylltiedig â'r rhaglen ad-drefnu ym mis Mehefin eleni.

Adroddiad

Fis yn ddiweddarach penderfynodd y cabinet oedi cyn gwneud unrhyw benderfyniadau pellach ynglŷn â dyfodol addysg yn y sir, er mwyn disgwyl i Mr Morgan gwblhau adroddiad ynghylch rhaglen ad-drefnu ysgolion Ceredigion.

Daw'r drafodaeth ynghylch ad-drefnu addysg yn y sir wedi i nifer o ysgolion cynradd gael eu cau dros y blynyddoedd diwethaf.

Ym mis Medi agorodd Ysgol T Llew Jones ym Mrynhoffnant, ger Llandysul, wedi i ysgolion Blaenporth, Glynarthen, Rhydlewis a Phontgarreg gau.

Hon oedd yr ail ysgol fro i gael ei chodi yng Ngheredigion yn ystod y tair blynedd diwethaf.

Cost y cynllun oedd £5 miliwn.

Mae nifer y disgyblion yng Ngheredigion wedi gostwng o 10,695 yn 2001 i 9,655 ym mis Ionawr eleni.

Yn ôl y cyngor, mae 'na 1,436 o leoedd gweigion mewn 54 ysgol gynradd yn y sir.

Mae gan y sir saith ysgol uwchradd.

Ym mis Hydref dywedodd llefarydd ar ran Cyngor Ceredigion: "Ar ôl i arweinydd y cyngor newydd gael ei phenodi, bu'n rhaid i'r adran addysg arolygu ei pholisïau cyfredol.

"Pwrpas yr arolygiad hwn yw sicrhau bod polisi'r adran yn parhau i ddal dŵr yn ystod y pum mlynedd nesaf."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.