Elusen ddyngarol yn protestio ger murlun yn Llanrhystud

Mae ymgyrchwyr Oxfam Cymru yn protestio ddydd Iau ger safle murlun enwog "Cofiwch Dryweryn".

Mae'r elusen yn defnyddio'r digwyddiad i ddechrau eu hymgyrch ddiweddara.

Y nôd ydi codi ymwybyddiaeth o effaith gwerthu tir mewn gwledydd tlawd ar fywydau miliynau o bobl.

Mae'r elusen yn poeni bod erwau lawer o dir amaethyddol bellach yn nwylo cwmniau rhyngwladol enfawr a llywodraethau sydd ddim yn rhoi digon o flaenoriaeth i anghenion y bobl sy'n byw yno.

Yn ôl Oxfam Cymru mae'r sefyllfa yn adleisio yr hyn ddigwyddodd yng Nghapel Celyn, Gwynedd yn y 60au.

Yr adeg honno, cafodd y tir ei feddiannu gan Gyngor Dinas Lerpwl ar gyfer codi cronfa ddŵr.

Bu'n rhaid i drigolion yr ardal adael eu cartrefi er mwyn i bobl ar Lannau Merswy gael cyflenwad dŵr.

Mewn protest, cafodd y geiriau "Cofiwch Dryweryn" eu paentio ar ddarn o graig ger Llanrhystud yng Ngheredigion.

"Adlais o Dryweryn"

Dywedodd Julian Rosser, Cyd-lynydd Ymgyrchoedd Oxfam Cymru fod buddsoddwyr tramor yn prynnu darnau o dir mwy o faint na Chymru yng ngwledydd tlotaf y byd bob 37 diwrnod.

"Mae'r hyn ddigwyddodd yn Nhryweryn yn cael ei adleisio mewn sawl rhan o'r byd" meddai.

"Rydyn ni eisiau i bobl Cymru gefnogi ein hymgyrch yn erbyn yr anghyfiawnder sy'n digwydd nawr."

Byddai'r tir gafodd ei werthu dros y ddegawd diwetha, yn ôl Oxfam, yn ddigon i dyfu cnydau ar gyfer bwydo dros biliwn o bobl.

Mae'r elusen yn amcangyfrif mai dyma faint o bobl sy'n newynu yn y byd heddiw.

Yn ystod y pum mlynedd ddiwethaf mae Oxfam yn dweud bod 30% o dîr Liberia yng Ngorllewin Affrica wedi ei werthu i fuddsoddwyr tramor.

Mae adroddiad newydd yr elusen "Ein tir, Ein bywydau" yn galw ar Fanc y Byd i rewi eu buddsoddiadau mewn tir amaethyddol dros dro er mwyn iddyn nhw fedru adolygu y cyngor y mae swyddogion yn ei roi i wledydd datblygedig.

Mae Oxfam hefyd am weld canllawiau newydd yn cael eu rhoi i fuddsoddwyr a sicrhau bod yna fwy o lais i bobl sy'n byw ar y tir ynglŷn â datblygiadau newydd.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.