Coleg Gwent yn amddiffyn ceisio gwerthu campws yn Y Fenni

The Hill, Y Fenni Image copyright Coleg Gwent
Image caption Mae'r hen blasty yn dyddio'n nôl i'r 18fed Ganrif

Mae coleg addysg bellach yn amddiffyn ceisio gwerthu adeilad i'r cais ucha' wrth i gynnig gan grŵp cymunedol i'w gymryd drosodd gael ei wrthod.

Fe wnaeth Canolfan Addysg a Chynadleddau'r Hill yn Y Fenni gau yn 2009 fel rhan o arbedion £3.5 miliwn Coleg Gwent oedd yn ymateb i doriadau cyllid y llywodraeth.

Roedd yr adeilad yn lleoliad i nifer o gyrsiau a chynadleddau.

Fe wrthodwyd cais y grŵp cymunedol am ei fod "yn rhy isel".

Eu bwriad oedd defnyddio'r safle ar gyfer addysg yn hytrach na'i werthu ar gyfer datblygu'r safle ar gyfer tai.

Mae'r stad yn Pen-y-pound yn dyddio'n ôl mor bell â'r 18fed Ganrif.

Mae cyfres o deuluoedd wedi bod yng ngofal y lle tan 1964 pan wnaeth Cyngor Sir Fynwy ar y pryd ei droi yn ganolfan addysg.

Cyrsiau addysg

Fe wnaeth gau yn 2009 ar ôl i uwch swyddogion nodi colledion difrifol a'r angen i sicrhau dyfodol hir dymor Coleg Gwent.

Yn 2010 fe ganiatawyd i ysgol ballet ddefnyddio'r safle am ddim ond fe wnaethon nhw adael ar ôl methu cytuno ar gytundeb hirdymor.

Fe sefydlwyd mudiad lleol, Cash (Community Action to Save the Hill) gan drigolion lleol oedd am weld ailddechrau cyrsiau addysg ar y safle.

Gyda'r cais gan y mudiad wedi ei wrthod gan ei fod mor isel mae rheolwyr y coleg yn chwilio am brynwr ac wedi derbyn dau gais uwch, sy'n cael eu ffafrio.

Dywedodd llefarydd ar ran Cash wrth bapur newydd y South Wales Argus bod Coleg Gwent wedi ei ariannu i gynnig addysg.

"Mae'n gampws gwych yn Y Fenni ac mae'r coleg yn gwrthod darparu addysg yno.

"Mae'n foesol anghywir. Mae 'na don o wrthwynebiad i hyn. Dydi Cash ddim yn gwneud cais er mwyn ennill y tir ac adeiladu tai am grocbris.

"Rydym yma ac yn bwriadu cadw'r safle a'r adeilad er defnydd addysg."

Ychwanegodd eu bod yn bryderus y bydd yr adeilad yn cael ei "golli am byth".

Gwirfoddolwyr

Dywedodd Jim Bennett, pennaeth a phrif weithredwr Coleg Gwent, bod The Hill wedi derbyn cymorth ariannol sylweddol o'i gymharu â'r campws eraill.

"Mae'n gyfrifoldeb y coleg i ddiogelu'r cytundeb buddiol gorau," meddai.

"Mae angen y gwerth gorau o ran ein myfyrwyr.

"Mae'n rhaid cael y gorau ar gyfer y rhai sydd am ddysgu drwy Went ac mae'r coleg yn ail-fuddsoddi'r arian yn y prif gampws er budd yr addysgwyr a'r cymunedau."

Dywedodd bod Cash yn mynnu cael cymhorthdal gan eu myfyrwyr er mwyn ceisio eu hunain.

"Fe gawn nhw drio ar bob cyfri ond nid ar sail ein myfyrwyr," ychwanegodd.

Yn y cyfamser, mae criw o wirfoddolwyr brwdfrydig yn parhau gyda chaniatâd y coleg i gynnal yr ardd yno.

Dywedodd Irena Morgan, cadeirydd cyfeillion Gardd-y-Bryn, eu bod yn gobeithio y bydd yr ardd yn gymaint o adnodd a ffynhonnell am flynyddoedd i ddod.

"Rydym yn gobeithio y bydd ymwelwyr yn dychwelyd yma."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.