Dryswch am wasanaethau i bobl hŷn

Canolfan Gofal Dydd
Image caption Dywed yr adroddiad bod angen cysondeb mewn gwasanaethau

Nid yw pobl hŷn yng Nghymru yn derbyn gwasanaethau hanfodol ar ôl gadael yr ysbyty oherwydd dryswch am y gwasanaethau, yn ôl adroddiad gan elusen.

Mae'r adroddiad gan y WRVS - 'Getting Back on Your Feet: Reablement in Wales' - yn dangos anghysonderau wrth ddarparu gwasanaethau, er bod Llywodraeth Cymru wedi nodi bod y gwasanaethau yn allweddol wrth ddiwygio'r system iechyd.

Un o ganfyddiadau'r adroddiad oedd tueddiad gan fyrddau iechyd ac awdurdodau lleol i bwysleisio gwasanaethau sy'n canolbwyntio ar iechyd corfforol ar draul rhai sy'n delio gyda iechyd emosiynol a chymdeithasol.

Mae'r adroddiad yn galw ar Lywodraeth Cymru i ddatblygu fframwaith i Gymru fydd yn amlinellu sut y dylid galluogi pobl sydd wedi bod yn yr ysbyty i ymsefydlu yn y gymuned, a beth ddylai cyrff cyhoeddus ei ddarparu i'r perwyl yma.

Unigrwydd

Mae hyn yn cynnwys taclo unigrwydd, all arwain at drafferthion iechyd.

Dangosodd ymchwil diweddar gan y WRVS mai dynion dros 75 oed yng Nghymru sy'n teimlo fwyaf unig yn y DU, ac felly'n fwy tebygol o ddiodde' o iselder.

Dywed yr adroddiad bod esiamplau o ymarfer da, gan gynnwys Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr a Bwrdd Iechyd Caerdydd a'r Fro, gyda'r ddau yn cydnabod rôl cynlluniau ymgyfeillio fel rhan o wellhad cleifion.

"Mae pobl hŷn yn fwy bregus yn dilyn arhosiad mewn ysbyty, ac maen nhw angen gwasanaethau sy'n canolbwyntio ar eu hiechyd emosiynol yn ogystal â'u hiechyd corfforol," meddai rheolwr materion cyhoeddus y WRVS yw Dr Ed Bridges.

"Mae Llywodraeth Cymru yn iawn i gydnabod hyn, ond mae angen datrys y dryswch sy'n bodoli ynglŷn â pha wasanaethau sy'n cael eu darparu gan gyrff cyhoeddus.

"Tan y bydd fframwaith safonol, ni fydd pobl hŷn yng Nghymru yn derbyn y gwasanaethau hanfodol sy'n cael effaith bositif ar eu hiechyd a'u cadw allan o'r ysbyty."

Argymhellion

Mae'r adroddiad yn gwneud cyfres o argymhellion, sy'n cynnwys :-

  • Sefydlu cyfundrefn sy'n ystyried nid yn unig iechyd meddygol, ond hefyd iechyd emosiynol a chymdeithasol;
  • Creu adnodd canolog o arian i wasanaethau sydd hefyd yn caniatáu i'r gwasanaethau gael eu darparu mewn modd hyblyg sy'n ymateb i anghenion yn lleol;
  • Cynnwys y sector gwirfoddol er mwyn cynnig dull amlsector i ddarparu gwasanaethau cefnogol cymdeithasol.

Ychwanegodd Dr Bridges: "Hoffwn weld mwy o wasanaethau megis ymgyfeillio, therapi galwedigaethol ac addasu cartrefi yn digwydd fel bod pobl hŷn yn medru cadw'r iach, hapus ac annibynnol, ac aros allan o'r ysbyty am gyfnod hirach."

Mewn ymateb dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru eu bod yn "cydnabod gwerth y gwasanaethau drwy gefnogi byw yn annibynnol a sicrhau'r gwasanaeth gorau i unigolion.

"Mae ein papur gwyn yn gwneud addewid i gyflwyno'r angen am wasanaeth ar draws Cymru a fydd yn sicrhau bod trefniadau yn eu lle ar gyfer comisiynu a chynllunio ar sail ranbarthol."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.