Crwner yn beirniadu bwrdd iechyd

Brynle Williams
Image caption Bu farw Brynle Williams ym mis Ebrill 2011

Mae rheithfarn naratif wedi ei chofnodi yn y cwest i farwolaeth y cyn Aelod Cynulliad Brynle Williams.

Bu farw'r cyn aelod Ceidwadol dros Ogledd Cymru ym mis Ebrill y llynedd yn 62 oed wedi salwch hir.

Fe oedd llefarydd yr wrthblaid ar Faterion Gwledig ac fel ffermwr ei brif ddiddordebau oedd amaethyddiaeth ac economi cefn gwlad.

Daeth i amlygrwydd yn 2000 fel arweinydd y gwrthdystiadau yn erbyn pris tanwydd.

Oedi

Dair blynedd yn ddiweddarach cafodd ei ethol i'r Cynulliad Cenedlaethol.

Bu farw o ganser y coluddyn a dywedodd y crwner yn y cwest fod oedi wedi bod cyn i feddygon adnabod y cyflwr oedd arno.

Clywodd y gwrandawiad yn Wrecsam fod Mr Williams wedi dechrau cael poenau ym mis Rhagfyr 2009.

Erbyn gwanwyn 2010 fe gafodd wybod fod ganddo gyflwr o'r enw colitis briwiol ond nid dyna'r cyfan oedd arno - roedd hefyd yn dioddef o ganser y coluddyn.

'Ffwdan'

Er bod y geiriau "achos brys" wedi eu hysgrifennu ar ei ffeil, ni chafodd ddiagnosis o hyn am bum mis arall.

Ychwanegodd y crwner y gallai Mr Williams fod wedi byw yn hirach petai'r cyflwr wedi cael ei adnabod yn gynt ond ni fyddai wedi gwella o reidrwydd.

Dywedodd y crwner John Gittins: "Ni fyddai Brynle Williams, er ei fod yn ddyn oedd yn byw yn llygad y cyhoedd, wedi eisiau gweld yr holl ffwdan yma.

"Serch hynny, fe fyddai wedi bod yn siomedig nad oedd y Gwasanaeth Iechyd yr oedd yn gefnogwr brwd iddo wedi rhoi gofal o'r radd flaenaf iddo."

Ychwanegodd Mr Gittins bod Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr wedi dysgu nifer o wersi o'r achos.

'Cydymdeimlad'

Wrth ymateb i'r rheithfarn, dywedodd y bwrdd iechyd mewn datganiad: "Dymuna'r bwrdd iechyd estyn ein cydymdeimlad dwysaf â theulu Mr Williams oherwydd eu colled.

"Gan fod yr achos hwn yn destun achos cyfreithiol, ni allwn wneud sylw manylach.

"Fodd bynnag mae'r crwner wedi nodi rhai ffaeleddau yn safon y gofal a roddwyd i Mr Williams ac rydym yn ymddiheuro'n ddidwyll i'r teulu am hyn hefyd."

Straeon perthnasol