Awema: Llywodraeth eisiau arian yn ôl

Logo Awema Image copyright Other
Image caption Cafodd arian cyhoeddus ei atal i'r elusen ar ôl i ymchwiliad ganfod "methiannau sylweddol a sylfaenol"

Mae Llywodraeth Cymru wedi ysgrifennu at yr elusen lleiafrifoedd ethnig AWEMA i geisio cael ad-daliad o unrhyw arian cyhoeddus sydd yn dal yn eu coffrau.

Mae'r elusen yn cael ei diddymu ar ôl i ymchwiliad ddarganfod tystiolaeth o gam-weinyddu difrifol.

Roedd AWEMA yn destun dadl ar lawr y Senedd ddydd Mercher.

Fe wnaeth aelodau'r gwrthbleidiau gyhuddo gweinidogion o fethu ateb cwestiynau'n ymwneud a'r elusen.

Ond dywedodd y Gweinidog Cyllid, Jane Hutt, bod y llywodraeth wedi "ymateb yn syth".

Roedd adroddiad a gyhoeddwyd yn gynharach ym mis Chwefror wedi casglu bod 'na wendidau amlwg yn y modd y cafodd yr elusen ei rheoli.

Mae Swyddfa Archwilio Cymru yn cynnal adolygiad annibynnol i'r arian mae'r elusen wedi ei dderbyn dros y blynyddoedd ac fe fydd y Comisiwn Elusennau hefyd yn cynnal ymchwiliad.

Diswyddiadau

Cafodd arian cyhoeddus ei atal i'r elusen gan Lywodraeth Cymru ar ôl i ymchwiliad ganfod "methiannau sylweddol a sylfaenol".

Mae prif weithredwr a chyfarwyddwr cyllid elusen lleiafrifoedd ethnig AWEMA wedi eu diswyddo wedi honiadau o gamreoli ariannol.

Gadawodd y prif weithredwr, Naz Malik, a'r cyfarwyddwr cyllid, Saquib Zia, eu swyddi ar unwaith.

Yn ystod y ddadl ddydd Mercher, tanlinellodd aelodau'r gwrthbleidiau bod rhybuddion wedi bod dro ar ôl tro am y modd yr oedd AWEMA yn cael ei redeg.

Dywedodd y Democrat Rhyddfrydol Peter Black, bod 'na gwestiynau difrifol y mae'n rhaid i'r llywodraeth ei ateb o ran ei chysylltiadau gyda'r elusen.

Roedd yn cyfeirio at y ffaith bod Mr Malik a'i ferch, Tegwen, wedi eu gwahardd o'r Blaid Lafur.

Roedd Ms Malik hefyd yn gweithio i'r elusen.

Dywedodd llefarydd ar ran y Blaid Lafur bod y ddau wedi ymddiswyddo fel aelodau.

Dywedodd un o gyn Aelodau Cynulliad Plaid Cymru ei fod wedi trafod yr elusen lleiafrifoedd ethnig, Awema, gyda Gweinidog Llywodraeth Leol Llywodraeth Cymru cyn mis Mai'r llynedd.

Cyfarfodydd

Roedd Dr Dai Lloyd yn AC dros Gorllewin De Cymru tan etholiadau'r Cynulliad yn 2011, ac roedd hefyd yn llefarydd y blaid ar Gyfiawnder Cymdeithasol.

Fel rhan o strwythur y glymblaid oedd yn bodoli ar y pryd rhwng Llafur a Phlaid Cymru, byddai llefarwyr Plaid Cymru ar bob pwnc yn cynnal cyfarfodydd rheolaidd gyda'r gweinidogion perthnasol yn y blaid Lafur.

Yn ystod un o'r cyfarfodydd hyn y cododd Dr Lloyd fater AWEMA gyda Carl Sargeant - yn benodol ei bryderon am y modd yr oedd yr elusen yn cael ei rhedeg.

Ychwanegodd Dr Lloyd bod Mr Sargeant wedi dweud wrtho ei fod yn ymwybodol o'r problemau cyn rhoi sicrwydd bod rhywun yn mynd i'r afael â'r peth.

Mewn datganiad, dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Ni fyddai'n briodol i wneud sylw wrth i ymchwiliad Swyddfa Archwilio Cymru fynd rhagddo."

Straeon perthnasol