Colli 'un o'r selocaf'

Cyhoeddwyd
ffynhonnell y llun, Other
disgrifiad o’r llunBu Dewi Tomos yn Gadeirydd Cyfeillion Cae'r Gors ers 2004

Rhoddwyd teyrngedau i'r hanesydd lleol enwog, Dewi Tomos, fu farw'n sydyn yn 69 oed.

Yn gyn-ddirprwy brifathro yn Ysgol Bro Lleu, Penygroes yng Ngwynedd, fe oedd Cadeirydd Cyfeillion Cae'r Gors, canolfan dreftadaeth Kate Roberts yn Rhosgadfan.

Bu farw yn ei gartref dros y penwythnos wedi salwch byr.

Yn 2009 cyhoeddodd Llyfr Lloffion Cae'r Gors yn olrhain hanes teuluoedd chwarel oedd yn byw yn y bwthyn yn ystod y 18fed a'r 19eg ganrif.

Cafodd ei urddo i Orsedd Y Beirdd yn ddiweddarach y flwyddyn honno am ei gyfraniad i fywyd diwylliannol Cymru.

'Selocaf'

Wrth roi teyrnged iddo, dywedodd Angharad Tomos, aelod o fwrdd Canolfan Cae'r Gors: "Gwyddai am bob bryncyn a chwarel yn y cyffiniau, pob tŷ a phob tylwyth.

"Pan gychwynnodd Guto Roberts ac Eirug Wyn godi arian i sefydlu Cyfeillion Cae'r Gors, roedd Dewi ymysg y cynta i wirfoddoli.

"Gwasanaethodd y fenter am dros 20 mlynedd, gan fod yn gadeirydd yn ystod y blynyddoedd olaf.

"Nid oedd pall ar ei sêl a'i frwdfrydedd. Byddai'n arwain criwiau o blant ar hyd y Lôn Wen, gan ddysgu iddyn nhw enwau blodau a thyfiant, gan agor eu llygaid i'w treftadaeth gyfoethog a rhoi hanes bywyd ers talwm iddyn nhw, yn enwedig hanes y chwarelwyr.

ffynhonnell y llun, (C) British Broadcasting Corporation
disgrifiad o’r llunCanolfan Dreftadaeth Cae'r Gors yn Rhosgadfan

"Dylai brwdfrydedd Dewi fod yn symbyliad inni i gyd gario mlaen ond teimlwn, serch hynny, ein bod wedi colli un o'r selocaf yn ein mysg."

Mae Mr Tomos yn gadael gweddw, Mair, a thri o blant, Gwydion, Rhiannon a Gwenllian.

Straeon perthnasol