Mainc goffa i Helen

Cyhoeddwyd
ffynhonnell y llunBBC news grab
disgrifiad o’r llunHelen Thomas

Cafodd mainc goffa er cof am fenyw fu farw ar Gomin Greenham ym 1989 wedi ei ddadorchuddio ddydd Sul.

Dadorchuddwyd Mainc Goffa i Helen Thomas yn ei thref enedigol, sef Castell Newydd Emlyn am hanner dydd.

Cafodd Helen Thomas oedd yn 22 ar y pryd ei lladd Ar 5 Awst 1989.

Roedd hi yn byw gydag ymgyrchwyr eraill oedd yn gwrthwynebu'r ras arfau yn un o'r gwersylloedd heddwch y tu allan i'r ganolfan Americanaidd yng Nghomin Greenham.

'lle amlwg'

Yno roedd arfau niwclear yn cael ei storio.

Cafodd ei lladd wrth iddi gael ei tharo gan ddrych ochr un o gerbydau'r heddlu oedd yn teithio heibio'r safle.

Yn dilyn y cwest a gynhaliwyd i'w marwolaeth gwnaeth y teulu herio'r penderfyniad drwy gynnal adolygiad barnwrol yn yr Uchel Lys pryd wnaeth y barnwr feirniadu'r crwner ar ddau gyfrif.

Serch hynny fe wrthododd ganiatáu ail agor y cwest.

Trefnwyd y digwyddiad ddydd Sul gan y Cyngor Tref.

Dywedodd Maer Castell Newydd Emlyn, y Cynghorydd Hazel Evans iddi hi a'r cyn Faer Cefin Evans fynychu Cyfarfod Coffa yn Greenham y llynedd "a'r teimlad gan y rhai a fu yno oedd y dylai fod rhywbeth yn lleol i gofio Helen a'r hyn yr oedd hi'n sefyll drosto".

Ychwanegodd: "Felly fel Cyngor Tref cytunwyd ar y syniad o gael mainc, a'i rhoi mewn lle amlwg yn y dref.

"Credwyd bod ei rhoi o dan gloc y dref yn lle addas am y rheswm fel bod amser yn symud ymlaen bod yr atgofion am Helen, a'r hyn roedd hi'n credu ac yn brwydro drosto, yn hefyd yn cadw i fynd ymlaen."

Yn cymryd rhan yn y seremoni oedd Y Parch Cen Llwyd, Y Prifeirdd Mererid Hopwood ac Idris Reynolds, yr Archdderwydd Jim Parcnest sydd hefyd yn wreiddiol o'r dref, yn ogystal â Dafydd Iwan.