bbc.co.uk
Home
TV
Radio
Talk
Where I Live
A-Z Index
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

MAWRTH
30ed Gorffennaf 2002
Geiriau Yn Unig
Chwaraeon BBC Cymru'r Byd

A-Y | Chwilota
Y Diweddaraf

Newyddion

Chwaraeon

Y Tywydd

Radio Cymru yn fyw
Safleoedd



BBC Homepage

Cymru'r Byd
» Chwaraeon

Pêl-droed
Cymru
Uwchgynghrair Cymru
Abertawe
Caerdydd
Wrecsam
Pêl-droed eraill

Olympaidd

Criced

Rygbi
Clybiau
Rhyngwladol

Canlyniadau'r penwythnos

Chwaraeon eraill
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?

Gwnewch

Amserlen teledu

Amserlen radio

E-gardiau

Arolwg 2001

Gwybodaeth

Ymateb

25 mlynedd wedi llaw Joe Jordan

Joe Jordan

12 Hydref 2003

Mae 12 Hydref 1977 yn ddyddiad sydd yn achosi poen a loes i gefnogwyr tîm cenedlaethol Cymru.

Mae 25 mlynedd wedi mynd heibio ers i Gymru wynebu'r Alban yn rowndiau rhagbrofol Cwpan y Byd yr Ariannin '78 ond mae llaw Joe Jordan yn dal i fynd o dan groen cefnogwyr Cymru.

Roedd Cymru wedi dod allan o'r het mewn grwp â Tsiecoslofacia a'r Alban, gyda enillwyr y grwp yn mynd drwodd i Gwpan y Byd 1978 yn yr Ariannin.

Wedi trechu Tsiecoslofacia 3-0 yn Wrecsam, byddai buddugoliaeth i Gymru dros yr Alban yn golygu cam mawr i'r Ariannin i dîm Mike Smith gan fod yr Alban eisoes wedi colli 2-0 yn Prague.

Nid oedd pethau'n argoeli'n dda i Gymru gan iddynt orfod chwarae'r gêm nifer o filltiroedd o Gaerdydd yn dilyn trwbl ymysg y dorf yn y gêm rhwng Cymru ac Yugoslafia ym 1976.

Penderfynodd y Gymdeithas Bêl-droed chwarae'r gêm yn Anfield, Lerpwl yn hytrach na Wrecsam er mwyn cael torf uwch.

Wedi gêm glos iawn daeth y foment dyngedfennol wedi 78 munud wrth i'r dyfarnwr o Ffrainc, Robert Wurtz chwibanu am gic o'r smotyn.

Roedd Joe Jordan a David Jones wedi neidio yn y cwrt cosbi i geisio cyrraedd tafliad Asa Hartford ac er bo'r ailchwarae ar y teledu yn dangos yn glir mai Jordan oedd wedi llawio'r bêl penderfynodd y Ffrancwr mai Jones oedd wedi llawio.

Llwyddodd Don Masson i rwydo o'r smotyn a chyda Kenny Dalglish yn ychwanegu ail gôl deng munud yn ddiweddarach roedd breuddwyd Cymru ar ben.

25 mlynedd yn ddiweddarach mae BBC Cymru'r Byd wedi bod yn hel atgofion â rhai oedd yno ar y noson.

Y Ffan

Roedd y cynhyrchydd rhaglenni teledu pêl-droed Dylan Llewelyn yn 11-mlwydd-oed ac wedi teithio i Lerpwl â'i dad.

"Roeddwn wedi bod i Barc Ninnian â'n nhad i weld y gêm â Yugoslafia a hefyd wedi bod yn y Cae Ras i weld Lloegr yn curo Cymru 2-1," meddai.

"Wedi cyrraedd Lerpwl roeddwn wedi'n synnu âr holl Albanwyr yn y ddinas - a chyda phob un yn yfed allan o botel gwrw roed yn sioc mawr i hogyn 11-mlwydd oed o Ben Llyn."

Joe JordanRoedd ein tocynnau ni ar gyfer rhes flaen Eisteddle Cemlyn Road a roeddwn wedi'n siomi bod nifer fawr o Albanwyr o'n cwmpas yma hefyd, yn wir, wrth edrych draw tua'r Kop dim ond cornel fechan iawn yn y top oedd i'w weld yn goch - roedd gweddill y Kop yn las."

"Rwy'n cofio bod yr Albanwyr yn eithaf bygythiol tra bo Cymru'n ymosod - llwyddodd Alan Rough i arbed yn wych o ergyd gan John Toshack."

"Ond, unwaith bo'r Alban wedi mynd ar y blaen roedd yr Albanwyr eisiau ysgwyd llaw a chofleidio'r Cymry."

Credai Dylan nad oedd y rhan helaeth o'r cefnogwyr yn ymwybodol o lawiad Jordan ar y noson.

"Roedd y digwyddiad yn rhy bell i ni allu weld o'r eisteddle," meddai.

"Ond y bore wedyn roedd pawb ar iard yr ysgol oedd wedi gweld yr ailchwarae ar y teledu yn lloerig."

Mae cefnogwyr Cymru wedi cael enw am fod yn synicaidd ac mae Dylan yn credu fod rheswm da am hynny.

"Or tair gêm ryngwladol cyntaf i mi fynychu roedd Ruddi Glockner a Robert Wurts yn ddyfarnwyr - mae'n synod fy mod cystal!"

Y Chwaraewr

Dai Davies oedd golwr Cymru at y noson, ac mae Dai yn cofio'r holl edrych ymlaen yn yr ystafell newid.

"Roedd pawb yng ngharfan Cymru yn sôn am yr Ariannin a Phatagonia," meddai Davies.

"Roedd RobThomas a Terry Yorath yn hoff iawn o rasys ceffylau ac wedi cael gwahoddiad i gyfarfod pobl ceffylau or Ariannin - roedd cryn edrych ymlaen."

Dai DaviesRoedd y tîm yn aros yn Llangollen ac wrth yrru draw i Lerpwl cafwyd sioc o weld cymaint o Albanwyr.

"Wrth ddod allan i'r maes cawsom sioc aruthrol i weld glas ymhobman," meddai.
"Roeddem yn gwybod bod nifer fawr wedi dod i lawr o'r Alban ond roeddem yn disgwyl gweld mwy o goch yn y cae."

Mae Davies yn cofio llawiad Jordan fel petai'n ddoe.

"Roedd yn amlwg mai Jordan oedd wedi llawio'r bêl," meddai.

"Roedd Jordan yn gwisgo llewys hir tra bo Jones â llewys byr."

"Rhedais yn syth at y dyfarnwr gan godi naw bys i ddweud mai Jordan - rhif 9 - oedd wedi llawio'r bêl."

"Wedi'r gêm roedd pawb yn hynod o siomedig. Roedd dwy flynedd o waith caled wedi Don ei wastraffu diolch i un camgymeriad gan ddyfarnwr."

Manylion y gêm:

CYMRU 0-2 YR ALBAN

Masson (78) c.o.s.
Dalglish (87)




torf: 50,850

Cymru: Dai Davies, Rod Thomas, Joey Jones, John Mahoney, David Jones, Leighton Phillips, Brian Flynn, Peter Anthony Sayer, Terry Yorath, John Toshack, Mickey Thomas.

Yr Alban: Alan Rough, Sandy Jardine, Willie Donachie, Don Masson, Gordon McQueen, Tommy Forsyth, Kenny Dalglish, Asa Hartford, Joe Jordan, Lou Macari, Willie Johnston.







Terms & Conditions | Privacy & Cookies Policy