« Bài trước | Trang chính | Bài sau »

Nghe Thầy Nhất Hạnh giảng về Thiền ở London

Nguyễn Giang Nguyễn Giang | 2010-08-23, 15:00

langmai583.jpg
Trước hôm Thiền sư Thích Nhất Hạnh đến thuyết giảng ở London và Nottingham (11-18/8), mấy báo lớn ở Anh đều có bài giới thiệu nên tôi cùng một đồng nghiệp BBC tiếng Anh đến dự xem sao.

Tới hội trường Apollo, khu Hammersmith chúng tôi được cô Natasha Phillips, pháp danh Chân Nghiêm đón vào bằng thẻ báo chí giữa lúc hàng trăm người lần lượt xếp hàng mua vé trong ánh nắng mùa hè London.

Trên sân khấu có hai thành viên tăng đoàn, nam gảy đàn guitar, nữ bắt nhịp cho bài tập 'Hít vào, thở ra' dưới hình Thiền sư Nhất Hạnh và dòng chữ 'Global Ethics For Our Future' (Luân lý Toàn cầu cho Tương Lai chung).

Nếu không để ý đến bộ cà sa và khăn áo của hai tăng ni Phương Tây thì cảnh đàn hát không khác gì một buổi họp bạn hướng đạo.

Thầy Thích Nhất Hạnh, người nhỏ, mắt sáng, tai nhọn hơi giống Yoda trong bộ phim Star War giảng bằng tiếng Anh từ vị trí ngồi trên tấm phản giữa sân khấu.

Trước đó tăng đoàn mặc cà sa nâu đậm gồm hai bên nam nữ, người Việt lẫn người Âu, và cả một số tín hữu người Anh mới theo Làng Mai đứng hai bên tụng niệm và hát rất lâu.

Vị thiền sư sống tại Pháp nhưng nói tiếng Anh chuẩn, diễn giải rõ và kết nối dễ dàng với khán giả, như Kristine, đồng nghiệp người Đức đi cùng tôi nhận xét, 'he was engaging very well with the audience'.

Tôi để ý thấy những người Anh hỏi ông trong phần vấn đáp có nhiều người rất trẻ.

Báo Anh nói tuổi trung bình của những người theo Làng Mai trên thế giới, từ Âu Mỹ đến Thái Lan, Hong Kong, Indonesia và Úc nay là 22.

thichnhathanh.jpg

Theo các báo Anh, thầy Nhất Hạnh giới thiệu dòng Thiền nhập thế, chú ý nhiều đến môi sinh

Những người Việt Nam mới gặp phái Làng Mai có thể ngạc nhiên một cách thích thú khi thấy đa phần tăng ni theo ông là người Phương Tây.

Nhưng tôi cho rằng đây không phải là chuyện lạ vì thực ra, Phật giáo cũng từ bên ngoài du nhập vào Việt Nam.

Và nếu sau này, người thay thế Thiền sư Nhất Hạnh là một đệ tử Tây Phương thì cũng hợp lý bởi Làng Mai trước hết là một sản phẩm của xã hội châu Âu.

Thông điệp của Thích Nhất Hạnh ngay từ thời Chiến tranh Việt Nam cũng đã vượt lên vị trí địa lý của xứ sở quê ông.

Cổ đại và hiện sinh

Trang BBC Tiếng Anh coi ông là 'người thầy Phật giáo -Buddhist teacher' nổi tiếng thứ nhì thế giới, chỉ sau Đức Đạt Lai Lạt Ma.

Theo tôi, hai nhân vật này tuy thế lại có hai số phận và hai vị trí khác hẳn nhau với quốc tế.

Đạt Lai Lạt Lạt Ma đại diện cho một nền văn minh cổ, tưởng đã mất đi, hoặc đáng ra phải mất đi, nhưng vẫn cứ còn đó.

Thông điệp từ nền văn hóa Mật Tông - Tây Tạng huyền bí cho Phương Tây tấm gương để nhìn lại chính họ.

Với giới trí thức thiên tả Âu Mỹ ủng hộ Tây Tạng và nghi kỵ Trung Quốc, Đạt Lai Lạt Ma là người thầy tâm linh, là diễn giả lưu loát có độ khả tín chính trị.

Với Thích Nhất Hạnh thì khác.

Sau thời chiến tranh Việt Nam ông đã làm mới được thông điệp mang tính nhân sinh và toàn cầu.

Từ mươi năm qua, nhân tính và tín ngưỡng bỗng là chủ đề lớn, bao trùm cả kinh tế và chính trị Phương Tây.

Người ta nhận ra rằng lý trí rất cần để lãnh đạo thế giới nhưng không giải nghĩa được con người.

Sự thăng tiến của khoa học, nhất là di truyền và tin học, cộng với làn sóng truyền thông bùng nổ cũng làm câu hỏi luân lý thêm nổi cộm.

Trong bối cảnh đó, Thầy Nhất Hạnh đưa ra một cách trả lời bằng triết lý về lối sống đơn giản, giảm thiểu và tự ý thức.

Một nữ khán giả Anh hỏi ông rằng người ta cần có thái độ thế nào về sự chết.

Ông đáp bằng lời giải thích về tính liên tục của thiên nhiên, tả cái chết qua hình ảnh đám mây, không mất đi mà chỉ biến thành mưa và tưới sống cây cỏ dưới đất.

Ông cũng nói đến 'suffering' trong quan hệ gia đình, chuyện bệnh tật, đau đớn chứ không quá đi sâu vào khái niệm Khổ của đạo Phật.

Cách trả lời vừa đủ cho một dạng thảo luận ngắn, nhanh gọn mang tính ứng dụng chứ ít tính triết học như các seminar ở đại học tôi từng dự.

Thích hợp tới đâu?

Ra về, tôi hiểu ra vì sao Làng Mai về Việt Nam bất thành, ít ra là vào lúc này.

Bằng tên tuổi của Thầy Nhất Hạnh, của sự trình bày của tăng đoàn đa sắc tộc, cộng với các kỹ năng tổ chức, vận động truyền thông pháp môn ông lập ra vẫn cuốn hút giới trẻ quốc tế.

Nhưng chính tính toàn cầu lại cản trở việc bắt rễ trở lại ở trong nước của họ.

Như báo The Independent, thiền của Thầy Thích Nhất Hạnh là 'nghệ thuật về môi sinh' để cứu hành tinh mà Việt Nam thì còn đang đam mê tích lũy vật chất, sản xuất và tiêu dùng ồ ạt.

Thị trường tôn giáo đang ở giai đoạn bung ra, ăn nhiều, xây to, tô màu sặc sỡ, gọi khách ồn ào.

Rất nhiều người Việt Nam đi lễ Phật nhưng là cầu xin tiền tài, địa vị như một thói tham nhũng về tinh thần.

Cách tổ chức rất kỷ luật, giảm những thứ rườm rà, gần như là theo phái mỹ học tối thiểu (minimalist) của Làng Mai tạo ấn tượng hiện đại và thu hút giới trí thức dễ hơn là đám đông.

Chưa kể với nhiều phe phái trong nước, Làng Mai có khi cũng chỉ là một tổ chức như nhiều giáo phái khác, muốn nhập cuộc phải biết 'gõ đúng cửa'.

Báo chí trong nước nói điều về việc thiếu định hướng cho giáo dục và văn hóa Việt Nam.

Tôi không nghe được lời nào từ Thầy Nhất Hạnh về điều đó nhưng có thể suy ra từ bài giảng rằng hướng đi cho mỗi người Việt Nam cần bắt đầu từ nỗ lực hiểu nổi khổ của chính mình.

Còn với những người nhờ có địa vị, quyền lực và tiền bạc nên không biết khổ là gì thì câu chuyện luân lý mà Thầy Nhất Hạnh nói ở đây sẽ chỉ lướt ngoài tai mà thôi.

thichphaptuc.jpg

Thầy Pháp Túc là một trong nhưng thành viên Làng Mai đến từ Bát Nhã

Bình luậnĐể lại lời bình

  • 1. Vào lúc 06:01 ngày 27 August 2010, Bac Hai đã viết:

    Bài viết đầy trí tuệ của Anh mà tôi thích nhất câu:

    Thị trường tôn giáo đang ở giai đoạn bung ra, ăn nhiều, xây to, tô màu sặc sỡ, gọi khách ồn ào.

    Rất nhiều người Việt Nam đi lễ Phật nhưng là cầu xin tiền tài, địa vị như một thói tham nhũng về tinh thần.

    Xin Cảm Ơn, Cảm Ơn thật nhiều

  • 2. Vào lúc 03:29 ngày 29 August 2010, Trương Lương đã viết:

    Là một Phật tử nên tôi biết cái gì thuộc về chân lý đều đi xuôi theo Tam Pháp Ấn . Lấy giới làm đầu nhưng không vướng vào giới cấm thủ . Rất dễ nhầm Phật Giáo với một tôn giáo hay triết học , cách tu nào làm suy giảm cái TÔI , xa lìa tham dục và cảm nhận thế gian này là rỗng rang thì đó mới thật sự đi đúng con đường Phật dạy chứ còn ca hát , nói năng thì may ra cũng chỉ ở trong Hóa Thành Dụ mà thôi . Đừng kéo nhau vào đó làm gì , hãy cất bước lên đường trong tĩnh lặng , soi lấy nội tâm mình và nhổ sạch mọi niệm trong nhất niệm Vô Ngã , Vô Thường .Đừng mắc vào khen chê , thành bại , vinh nhục , chánh tà . Hãy tự soi lại mình còn bao nhiêu cỏ dại cần phải nhổ đi để tâm này không mọc lên gì cả , ngay cả cây chánh Pháp cũng nhổ đi ....

  • 3. Vào lúc 15:36 ngày 30 August 2010, lệ giới đã viết:

    xin lỗi, anh nên về tham dự những khóa tu ở Việt Nam và nghe pháp của các Thầy thử đi, có lẽ anh sẽ nhận thấy Phật giáo Việt Nam ngày nay rất khác với nhận xét của anh đấy Mỗi nơi và mỗi người đều có thể chọn cho mình phương pháp thích hợp để tu tập mà Không hẳn bây giờ ai đến chùa cũng cầu xin tài lộc đâu Nhưng anh có đồng ý với tôi rằng phải có kinh tế mới tạo ra đời sống thanh thản không? Vì thế theo Tịnh Độ tông, chỉ là buông bỏ bớt chứ không buông xã anh ạ

  • 4. Vào lúc 22:32 ngày 31 August 2010, Thu đã viết:

    Anh Nguyễn Giang dường như rất tự hào rằng phần lớn đệ tử của thầy TNH là người "Phương Tây" nhỉ? Mở đầu blog là tấm hình to tướng của hai người "Phương Tây" đàn hát. Tiếp theo là nhận xét "người Việt Nam mới gặp phái Làng Mai có thể ngạc nhiên một cách thích thú khi thấy đa phần tăng ni theo ông là người Phương Tây". Chả nhẻ nếu đa phần tăng ni là người gốc Á thì chẳng có gì để ngạc nhiên thích thú hay sao? Đã cất công đi nghe giảng đạo Phật về mà lại ngồi viết blog nhấn mạnh cái ý "thầy có rất nhiều đệ tử da trắng" thì kể cũng phí công anh rồi (chưa kể phí tiền thuế nhân dân). Riêng tôi chẳng ngạc nhiên cũng chẳng thích thú khi nhìn thấy bất cứ đệ tử nào của thầy TNH cả. Tôn giáo là thuốc phiện của trí tuệ. Chừng nào có người VN đăng đàn thuyết pháp kinh tế-chính trị-khoa học-xã hội mà thiên hạ "Phương Tây" kéo nhau đi nghe rần rần, chừng đó tôi sẽ ngạc nhiên một cách thích thú.

  • 5. Vào lúc 11:55 ngày 20 November 2010, mai van hiẹp đã viết:

    tuyệ vời,thật tuyệt vời. Tôi đã từng khóc khi đi thiền hành bên hòa thượng vì hạnh phúc.

  • 6. Vào lúc 10:04 ngày 10 December 2010, Thanh Thai đã viết:

    Anh Thu sai rồi, anh đang bị nhiễm thói ích kỷ, chỉ nghĩ cho riêng mình nên chắc anh không hiểu đâu. So sánh như anh khập khiễng lắm, vì anh Giang chỉ "tự hào" trong phạm vi này thôi, vậy mà anh lại đưa ra một loạt các vấn đề khác nữa. So sánh mà không cùng đơn vị thì so sao được.

    Trân trọng!

  • 7. Vào lúc 15:28 ngày 15 January 2011, NgocAnh đã viết:

    Anh Nguyen Giang oi, em o Viet Nam va cung lam bao. Em rat thich blog cua anh va muon xin dia chi email cua anh de hoc hoi anh nhieu dieu. Reply cho em nhe. Chuc anh nam moi hanh phuc

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.