Main content

Geirfa Podlediad Dysgu Cymraeg - 1af o Dachwedd 2019

Geirfa Podlediad i Ddysgwyr

Uchafbwyntiau Radio Cymru dros yr wythnos ddiwethaf, gyda chyflwyniadau clir a syml fydd o gymorth i chi wella'ch iaith.

Gwrandewch ar y rhifyn diweddaraf

Rhaglen Geraint Lloyd - Robin Huw Bowen

telynor - harpist
Y delyn deires - the triple harp
traddodiadol - traditional
yn ddiweddar - recently
Gwyl Werin - Folk Festival
mwncïod - monkeys
Gwarchodfa Natur - Nature Reserve
rargian! - crikey!
llwyfan - stage
dwyn - to steal

Ychydig o hanes y telynor Robin Huw Bowen. Mae Robin yn byw yn Aberystwyth, ac yn chwarae'r delyn deires yn broffesiynol. Telyn draddodiadol Gymreig ydy'r delyn deires a does dim llawer iawn o bobl yn medru ei chwarae. Aeth un o deithiau cerddorol Robyn â fe i India a dyma fe'n sôn ychydig am y daith honno gyda Geraint Lloyd.


Beti a'i phobol - Tiger Bay a'r Gymraeg

Yr Athro - Professor
cymaint o ramant - so much romance
tlodi - poverty
er gwell ac er gwaeth - for better and for worse
canolbwynt - centrepoint
Cardis - people from Ceredigion
eu denu nhw - to attract them
ychydig yn ddadleuol - slightly controversial
lle bedyddwyd ... - where ...was baptised
emynau Pantycelyn - Pantycelyn's hymns

Dw i'n siwr na fydd mwncïod yn dod ar lwyfan yr Eisteddfod Genedlaethol pan mae Robyn yn perffomio yno...Mae'r Athro Dylan Foster Evans, o Ysgol y Gymraeg Prifysgol Caerdydd yn dod o ardal Tywyn Gwynedd yn wreiddiol, ond mae diddoreb mawr gyda fe yn hanes y Gymraeg yng Nghaerdydd. Dyma fe'n sôn wrth Beti Geroge am hanes yr iaith yn ardal Tiger Bay.

Aled Hughes - De Affrica

gwrthwynebwyr - opponents
ieithoedd swyddogol - official languages
estrys - ostrich
sharc morfil - whale shark
mwydyn/pry genwair - worm
cyfandiroedd - continents
trawsblaniad calon - heart transplant
gwobr heddwch - peace prize
Archesgob - Archbishop
enfys - rainbow

Hanes y Gymraeg yn ardal Tiger Bay Caerdydd yn fan'na ar Beti a'i Phobl. Roedd gêm fawr gan Gymru fore Sul yng Ngwpan Rygbi'r Byd a buodd Rhys ap William yn ol ei arfer yn chwilio am ffeithiau am wrthwynebwyr Cymru - De Affrica.


Awr Werin Lisa Gwilym - Hen Fegin

Hen Fegin - The Old Bellows
Hwyl i ti Ngwas - See you Mate
cynulleidfa - audience
sain - sound
cynulleidfa - audience
ar un ystyr - on one account
llai o bwysau - less pressure
disgwyliadau - expectations

Ond siom oedd hi yn y diwedd on'd ife? 19-16 i Dde Affrica- gêm agos iawn. Gwnaeth y band Hen Fegin lansio'i albwm cynta 'Hwyl i Ti 'Ngwas' nos Sadwrn diwetha yng Nghlwb Rygbi Meifod. Roedd dau aelod o'r band Roy Griffiths a Jac Gittins yn aelodau o'r band Plethyn yn y gorffennol. Gofynnodd Lisa Gwilym i Roy ym mha ffordd bydd y band hwn yn wahanol i Plethyn ac oedd e'n teimlo'n nerfus am y lansiad.


Cofio - Ufo LLangefni

oriau man - the early hours
lleuad llawn - full moon
profiad digon brawychus - quite a frightening expereince
digwyddiad - event
roedd pawb wedi dychryn - everybody was frightened
digwydd sbio fyny - happened to look up
anferth - huge
nifer o oleuadau - a number of lights
peth dieithr - a strange thing

Ac os dach chi eisiau clywed mwy o'r sgwrs a chael blas ar gerddoriaeth Hen Fegin ewch ar wefan Radio Cymru.


Galwad Cynnar - Gwiber

gwiber - viper
yn ara deg bach - very slowly
darn digon moel o dir - a bare piece of land
benywaidd - feminine
igam ogam - zig-zag
efydd - bronze
aflonyddu - to disturb
beichiog - pregnant
genedigaeth - birth
neidr y gwair - grass sanke

Hanes UFO Llangefni yn fan'na o archif Cofio. Roedd Iolo Williams ar Ynys Mull yn yr Alban ar gyfer rhaglen Galwad Cynner ac fel y clywon ni daeth e ar draws gwiber. Dyma fe'n disgrifio beth welodd e ac yn sôn dipyn am y wiber wrth wranawyr Galwad Cynnar.

 

 

 

Mwy o negeseuon

Blaenorol

Lerpwl, Neco Williams a Chwpan Carabao

Nesaf

Geirfa Podlediad Dysgu Cymraeg - 6ed o Dachwedd 2019